Joden en Palestijnen worden bondgenoten


Wat bezielt de Joden om van Israël een etnisch zuiver land te maken? Wie zijn de vijf miljoen Palestijnen achter de afscheidingsmuur, of opgesloten in Gaza? Hoe voelt het om misschien toch het land te moeten delen?

Het zionistische project Israël. Etnisch zuiver, of binationaal gidsland? vertelt het verhaal van twintig eeuwen Jodenvervolging, wat antisemitisme voor Joden betekent, en waarom het zionistische project werd opgezet. Het boek belicht ook hoe voor Arabieren Israël een bastion van Westers imperialisme is, en de Israëli’s vertegen­woordigers zijn van de vijandige Westerse wereld die oud zeer wil wreken op een volk dat hen beschaving heeft gebracht. De bevrijding van Palestina werd de officiële mantra van Arabische heersers die heimelijk met de koloniale mogendheden samenspanden tegen de Palestijnen.

Aan de hand van recent onderzoek laat Lookman zien dat de Arabische massa tegen erkenning van de zionistische staat is. Het feit dat hun leiders zich inlaten met Israël heeft hun legitimiteit aangetast en de volkswoede aangewakkerd. Bij de volksopstanden in 2011 kookten deze gevoelens over. Het lot van de Palestijnen is een belangrijk element in de grieven. Dat maakten de Palestijnse vlaggen tijdens de protesten duidelijk.

Tweeduizend jaar strijd heeft de Joden een onhoudbare koloniale staat opgeleverd. Vandaag is een tweestatenoplossing een hersenschim: 600.000 kolonisten laten zich niet wegjagen. Het alternatief is een democratische staat voor Joden én Palestijnen. Dat vergt een grondig maatschappelijk debat zoals dat onder Frederik Willem de Klerk, de man die de apartheid in Zuid-Afrika afschafte.

*****

ISBN 978-94-6406-017-1
300 pagina’s, 168 voetnoten
17 x 24 cm
NUR 740, 747, 906, 716
Te koop via de boekhandel, of:
voor Nederlandse kopers: https://bit.ly/2QSUhxe
voor Vlaamse kopers: €30 storten op BE91 9733 8390 1176 t.n.v. Paul Lookman, Beringen, en adresgegevens doormailen naar paul-robert@telenet.be

Geopolitieke opiniemakers over de coronacrisis

A checkpoint for the local Qusin Emergency Committee at the southern entrance to the village, in implementation of the Palestinian government’s decision to impose mandatory quarantine as a result of the Corona virus pandemic in Palestine. Photo: أمين, Wikimedia Commons.


Het coronavirus leidt tot een wereldwijde pandemie die het leven van veel mensen bedreigt. Tegelijk luidt de crisis fundamentele geopolitieke veranderingen in. De EU blijft in gebreke, en het Amerikaanse leiderschap laat het afweten. Welke machtsverschuivingen liggen volgens onze opiniemakers in het verschiet?

Het Covid-19 virus leidt tot een wereldwijde crisis. Overheden, geadviseerd door wetenschappers, nemen maatregelen die de ziekte moeten indijken, maar ook gevolgen hebben voor onze welvaart en de manier waarop wij in de toekomst op deze wereld met elkaar zullen samenleven. De wake-up call voor de wereld van de coronacrisis is een uitdaging voor opiniemakers en politieke leiders. Nu bij ons het hoogtepunt van de gezondheidsperikelen in het verschiet lijkt te komen wordt het interessant een tussenbalans op te maken van wat ons in de media wordt voorgeschoteld over de langetermijneffecten van de crisis.

NPO Radio1 zond een geopolitieke discussie uit tussen de hoogleraren Mathieu Segers (Europese Geschiedenis, Maastricht), Frank Pieke (Chinastudies, Leiden), en Rob de Wijk (Internationale Betrekkingen, Leiden). Segers wijst op de verdeeldheid en het gebrek aan solidariteit onder de EU-lidstaten, de falende coördinatie door de Commissie, en het feit dat China wél snel essentiële producten kon leveren. Zoals steeds zullen de zwakkeren de hoogste prijs betalen voor het economisch herstel. De mensenrechten, die toch al onder druk stonden, zullen nog minder worden gerespecteerd, aldus Segers.

China probeert niet zijn systeem op te leggen

Volgens Pieke speelt voor China vooral het conflict met de VS, met Europa als speelbal daartussen. In die strijd probeert China niet de superioriteit van zijn systeem te bewijzen of op te leggen. Van uitbuiting van Europese zwakte is volgens Pieke evenmin sprake, hoewel de Chinese leiders wel soft power inzetten om de reputatieschade voor het ontstaan van de crisis te verminderen. Pieke vreest voor een tweede corona-uitbraak in China, waar nog nauwelijks groepsimmuniteit is opgebouwd. De snelheid en kracht waarmee de Chinese economie zich kan herstellen zal bepalend zijn voor de voorsprong die het land neemt op de VS en Europa, aldus Pieke.

Van Wijk meent dat de wereld het gevaar van het virus heeft onderschat en het wereldleiderschap van de VS voorbij is. Trump kijkt naar de Amerikaanse economie en beurskoersen, en heeft de instituties die nu hard nodig zijn ontmanteld. De gezondheidszorg is disfunctioneel, de waarschuwingen werden in de wind geslagen. Onder de entourage van Trump heerst een angstcultuur. Positief bekijkt Van Wijk dan weer de astronomische financiële hulppakketten die “economisch orde op zaken hebben gesteld”. De wereld heeft wel een economische klap te verwerken, maar of die leidt tot het einde van de mondialisering is voor Van Wijk de vraag.

Nederland is tegen Europese corona-obligaties

Vooral het commentaar van Segers die de sociale component aan de orde stelt is interessant. Maar anders dan Marc Vandepitte die hieronder aan het woord komt doet Segers geen pleidooi om de zwakkeren te ontzien. Intussen liet Nederland weten dat het mordicus tegen de uitgifte van Europese corona-obligaties is waar België en acht zuidelijke landen op aandringen. Met andere noordelijke lidstaten vreest Nederland te moeten opdraaien voor de problemen in het zuiden. Het gebrek aan solidariteit onder de lidstaten herinnert aan de manier waarop de Nederlandse minister Dijsselbloem, aangestuurd door de Duitse minister Schäuble, destijds Griekenland lieten slikken of stikken.

In de G-7 ging het er al even kwalijk aan toe. In de slotverklaring moest voor de Amerikaanse minister Pompeo absoluut verwezen worden naar het Wuhanvirus. Zijn collega’s verwierpen die eis, die zij bestempelden als nodeloos verdelend op een moment waarop de wereld eensgezindheid nodig heeft. Pompeo vond het nodig te benadrukken dat het virus afkomstig is van de Chinese stad Wuhan, en dat de Chinese overheid een speciale verantwoordelijkheid had om de wereld te waarschuwen. De realiteit is echter dat iedereen het virus heeft onderschat, China geprobeerd heeft het virus in te dammen maar uiteindelijk de wereld voldoende tijd heeft gegeven om zich voor te bereiden.

In een interessant artikel stelt Marc Vandepitte dat de indamming van de pandemie het economisch leven grondig ontwricht. Voor Vandepitte moet men de astronomische geldinjecties waar Van Wijk het over had zien als doping die de economie op termijn alleen maar zieker maakt. De geldinjecties en de onnatuurlijk lage rentevoeten hebben geleid tot een gigantische financiële bubbel en tot heel wat zombiebedrijven en -banken. Het financiële systeem is totaal verziekt, het bankwezen moet in handen komen van de overheid zodat we ons de perverse financiële crashes besparen en het spaargeld op een sociale en duurzame manier investeren, aldus Vandepitte.

Pleidooi voor een coronataks op de superrijken

Voor Vandepitte moet de crisis niet opnieuw worden afgewenteld op ‘gewone mensen’. De verliezen moeten niet worden gesocialiseerd, de winsten niet geprivatiseerd, aldus Vandepitte, die pleit voor een heuse coronataks op de superrijken. “Veertig jaar neoliberaal beleid heeft duizenden en duizenden miljarden dollars in belastingparadijzen opgeleverd. Dat ‘overschot aan kapitaal’ moet worden aangesproken”. Vandepitte’s pleidooi herinnert aan de taxshift in ons land die jobs moest creëren. De jobs kwamen er dankzij de hoogconjunctuur, niet aantoonbaar door de taxshift, de overwinsten bij de ondernemingen werden weggesluisd naar het buitenland, het begrotingstekort liep op tot meer dan €12 miljard, en de regering viel door een manoeuvre van de N-VA, de grootste regeringspartij.

Clingendael Spectator publiceerde een achtluik. Twee artikelen springen eruit. Stephan Slingerland schetst de kans op een fundamentele mentaliteitswijziging waarbij de mensheid zijn kwetsbaarheid en afhankelijkheid van de natuur realiseert. Goos Hofstee wijst op de mededeling van Iran vorige week dat in het land elke tien minuten iemand sterft door het coronavirus, en op de Amerikaanse buitenlandminister Pompeo die enkele uren later extra sancties op Iran afkondigt. Hoe kan de VS de kans missen om met één menselijk gebaar de impasse te doorbreken en te verhinderen dat Iraanse hardliners de bovenhand krijgen en het land kernwapens ontwikkelt, zo vraagt Hofstee zich af.

VRT-journalist Bert De Vroey wijst erop dat de desinformatie en schuldige minimalisering wekenlang van de Amerikaanse president kwam, hoewel die over uiterst waardevolle inlichtingenrapporten kon beschikken. En in een tweet van 24 maart zegt De Vroey dat er in de VS stemmen opgaan dat de economie belangrijker is dan de dood van bejaarden, en ook president Trump laat verstaan dat hij de economie niet te lang wil laten lijden.

Russische economische oorlogsvoering?

Voor VUB-hoogleraar internationale politiek Jonathan Holslag grijpen de Chinezen de Amerikaanse aanpak van de crisis aan om het Westen te beschuldigen van arrogantie en meten zij in de staatspers breed uit hoe westerse landen falen om het virus te bestrijden. Maar zit China er dan ver naast? Tegelijk wijst Holslag erop dat Rusland de crisis benut voor “heuse economische oorlogvoering”. Maar dat verhaal is toch iets genuanceerder. Rusland stapte uit de prijsafspraken met OPEC om de olieprijs te laten zakken zodat Amerikaans schalieolie niet meer kon concurreren. Dat is een legitieme zakelijke beslissing. Maar vervolgens overspoelde de onbesuisde Saoedische leider Mohamed bin Salman de wereldmarkt met goedkope olie om Rusland te treffen. Wie knippert het eerst?

UAntwerpen professor internationale politiek David Criekemans ijverde tot dusverre op Twitter vooral voor solidariteit binnen de EU en voor consequente maatregelen in eigen land. Blijkbaar verschijnt dit weekend in Het Belang van Limburg een interview van politiek journalist Timmie van Diepen met hem en Rob de Wijk. De mening van De Wijk kennen we al, we zijn dus benieuwd naar die van Criekemans. Haalt hij de Amerikaanse economische oorlog tegen Iran aan die in volle coronacrisis tot onevenredig veel doden leidt? Laat hij zich uit over de onhoudbare situatie van de Palestijnen in Gaza, de grootste openluchtgevangenis ter wereld waar de eerste coronagevallen al zijn gemeld? Heeft hij de tweet van Hanan Ashrawi gezien die erop wijst dat Palestijnen die in Israël uit werken gaan als vuilnis worden behandeld en worden weggestuurd bij de eerste ziekteverschijnselen?

Update 28 maart 2020 16:57 uur

Grosso modo zeggen De Wijk en Criekemans in HBVL: China grijpt de crisis aan om wereldwijd zijn invloed uit te breiden onder het mom van noodhulp. Jammer dat de interviewer niet doorvraagt: had China geen noodhulp moeten verlenen, zit China nu echt te wachten op meer invloed? Criekemans maakt het nog bonter: “de Chinezen hebben de schuld van ons coronaprobleem”, terwijl de oorsprong van het virus helemaal niet vast staat. Ook vreest hij dat China met militaire middelen zijn invloed zal versterken. Een bizarre stelling. China wordt omsingeld door Amerikaanse militaire bases en staat tegenover een NAVO dat een veelvoud uitgeeft aan ‘defensie’ in vergelijking met het Chinese budget.

Criekemans krabt de bovenlaag weg van de financieel-economische problemen die we door de crisis mogen verwachten, maar raakt niet tot de kern. Voor hem moet de globalisering op de schop, maar over het verziekte financiële systeem waar Vandepitte het over had, over banken die het niet redden, de verwoestende kettingreactie daarvan op de economie, en wie dan de rekening betaalt, zegt hij niets. Voor hem is “het slechtste scenario” waarin we worden “gedwongen om te kiezen voor of tegen China” niet onrealistisch. Blijkbaar ziet hij niet een derde weg, een serieuze reorganisatie en inkrimping van de EU tot een slagvaardige Unie die zich losmaakt van de knellende band met de VS en de NAVO, een scenario dat leidt tot een multipolaire wereld waarin geen van de grootmachten de lakens uitdeelt.

En geen van beide hoogleraren wijst op de onmenselijke Amerikaanse sancties op Iran in volle coronacrisis, en al evenmin op de onhoudbare situatie van de Palestijnen in Gaza en op de Westelijke Jordaanoever. Om maar niet te spreken over het schandalige falen van het gezondheidssysteem in de Verenigde Staten, waar vooral de zwakkeren het slachtoffer van worden.

Netanyahu exploits coronavirus pandemic to build up dictatorial regime in Israel

Benjamin Netanyahu after Thousands Protested In Front Of Israels Embassy In Cairo. Photo: Ahmad Nady (Wikimedia Commons)


By Jean Shaoul

Hundreds of demonstrators protesting against the government’s surveillance measures and the closure of the Knesset, Israel’s parliament, converged on the capital Jerusalem Thursday, in defiance of a ban on large gatherings imposed because of the spread of the coronavirus.

They accused caretaker Prime Minister Benjamin Netanyahu of using the pandemic to consolidate his own position—he faces charges of bribery, corruption and breach of trust in three separate cases—and establish a dictatorship. Their banners read, “No to dictatorship” and “Democracy in danger.” They called Netanyahu the “crime minister.”

The police, in an effort to block the protesters’ entry into the city, turned cars away, leading to scuffles and five arrests. Opposition leaders accused the police of trying to stifle protests at the behest of an un-elected government acting without the Knesset’s authority, accusations the police denied.

The rally’s organisers said their aim was “to save Israel’s democracy” following Netanyahu’s announcement in the early hours of Tuesday morning that the cabinet—not the Knesset—had approved a highly controversial measure that would allow the domestic security service, Shin Bet, to track Israelis’ phones to locate where carriers of the coronavirus had been, and then send a text message to everyone who may have been in the vicinity, telling them to self-isolate.

It means that the same technology that Shin Bet and the police have long used to track Palestinian militants will now be used against Israeli civilians as a weapon against the pandemic. It would affect a great many people, not just those infected but those who are in their proximity.

The Adalah legal centre and the Association for Civil Rights in Israel (ACRI) have filed a petition against the government’s decision authorising Shin Bet to track Israelis’ phones on the grounds that the regulations violate the privacy of the citizens in a disproportionate way. They say, “The usefulness of the draconian measures, obtained after sweeping restrictions on the public have already been imposed, is marginal compared to the serious violation of individual rights and the principles of the democratic regime.”

These measures are being imposed in the context of the terminal decay of Israeli democracy, which has collapsed in the face of the three-fold pressures of the decades-long military suppression of the Palestinian people, the rising social inequality within Israel itself, which ranks among the highest in the developed world, and now the health and economic crisis triggered by the pandemic.

Netanyahu had fast-tracked the measures through the cabinet, using emergency laws, after the outgoing Knesset intelligence committee, led by former IDF chief of staff, Gabi Ashkenazi, refused to approve the proposal without a full discussion by the committee of the incoming Knesset. Attorney General Avichai Mandelblit approved the cabinet’s decision, promising that the information collected would be destroyed after 30 days.

The emergency laws Netanyahu used to give the surveillance measures a veneer of legality were originally passed by the British Mandate government that ruled Palestine from 1918 to 1948. Following the establishment of the State of Israel in 1948, they have been used extensively against Palestinians in the occupied West Bank and Gaza, and only occasionally against individual Israeli citizens, but certainly not in such a wide scale manner as is now proposed.

On Wednesday, the Knesset Speaker and member of Netanyahu’s Likud Party Yuli Edelstein refused to convene the Knesset to vote for a new Speaker as required. He also refused to allow the Knesset to vote on setting up parliamentary oversight of the government’s surveillance measures, saying he was locking the plenary, at least until next week. While he cited the need for unity talks with the opposition Blue and White bloc and coronavirus regulations that prevented gatherings of more than 100 people, this was widely seen as cover for holding on to his own position and paralysing parliament for as long as possible. His purpose was evidently to delay the selection of his successor, since that would be followed by legislation preventing an incoming indicted prime minister from serving and any oversight of the government during the most severe political crisis in the state’s 72-year history.

The Knesset legal adviser Eyal Yinon ruled Edelstein’s closure of the plenary into next week as out of order, while President Rivlin called Edelstein to tell him to reopen parliament. The President’s Office said that Rivlin “implored” Edelstein “to ensure ongoing parliamentary activity, even during the coronavirus crisis.”

The Blue and White party, for its part, filed a High Court petition against Edelstein’s decision to close the Knesset, with Ofer Shelah, a Blue and White Knesset member saying that Netanyahu and Edelstein “are not only trying to destroy Israeli democracy, but also to cause the election results to be disregarded.” He added that Edelstein “hijacked” the Knesset by preventing a plenum vote on a new Knesset speaker, knowing there is a majority for replacing him. He said, “We won’t let that happen.”

Edelstein’s closure of the Knesset, less than 48 hours after the new Knesset members were sworn in, is the latest manifestation of Israel’s deadlocked political system.

Netanyahu was forced to announce elections in late 2018 after one of his coalition partners, Avigdor Lieberman’s nationalist Yisrael Beiteinu (Israel is our Home), quit the government. Since then, following three deadlocked elections in less than a year, he has led—or more precisely dominated—a caretaker government that, unable to set a budget or pass legislation, in effect rules by decree without any effective parliamentary oversight.

After the last election on March 2, President Reuven Rivlin called on the Blue and White’s leader, former Israel Defence Forces (IDF) chief of staff Bennie Gantz, to form a government. Despite being nominated by 61 members of the 120-seat Knesset, it is far from certain that Gantz will be able to do so.

Netanyahu, in the meantime, has used the pandemic to press Gantz to join “without hesitations” in forming an “emergency unity government” so that “together we will save tens of thousands of citizens.” He made it clear, however, that an emergency unity government would not include the third largest party, the four Arab parties in the Joint List, telling Gantz that “There is no place for supporters of terror, in routine times and during emergency.”

His Justice Minister Amir Ohana has declared a state of emergency in the justice system due to the coronavirus outbreak, thereby enabling him to postpone Netanyahu’s trial, set for March 17, to May 24.

Netanyahu has exploited the coronavirus to cast himself as the only figure capable of responding to a national emergency. He has used his daily press conferences to sow fear. While introducing a series of sweeping restrictions that are no doubt justified by the threat of the pandemic—requiring all visitors and citizens returning to the country to self-quarantine for 14 days, closing schools and universities, banning gatherings of more than 100 people and ordering people to stay at home—he is utilizing the state of emergency to consolidate his dictatorial grip over the Israeli state apparatus.

On Friday, the cabinet imposed further restrictions—again bypassing parliamentary oversight by using state emergency regulations—making the restrictions imposed earlier in the week legally binding and enforceable. It ordered Israelis not to leave their homes or visit parks and beaches, other than for food, medicine, medical care and essential work.

The health authorities confirmed 705 COVID-19 cases, of which at least 10 are in serious condition. Two ministers and two legislators are in quarantine after being in contact with someone who tested positive for the coronavirus. In the West Bank, there are 47 confirmed cases.

The health care system, neglected for years, has been the victim of repeated budget cuts, as Israel’s war machine took priority over everything, including a growing population, resulting in a service that was already on the point of collapse. It faces the current crisis totally unprepared, with serious shortages of necessary medical equipment to fight the outbreak. The staff at Ichilov Hospital in Tel Aviv wrote to the hospital administrator saying that they did not feel properly protected from the coronavirus outbreak and they were “beginning to fear for our health.”

Netanyahu, as befits the leader of a garrison state, promptly called on Mossad, Israel’s spy agency, to use its web of secret contacts around the world, including Arab and Muslim countries that were better supplied but with which Israel has no diplomatic relations, to find relevant medical supplies. Mossad announced that it had bought 100,000 test kits, only to find they were the wrong ones.

This article first appeared on World Socialist Web Site (WSWS) on 21 March 2020, and was republished with permission.

Israël: beloofd of gestolen land?


Boekomslag (foto: ‘A Palestinian boy and Israeli soldier in front of the Israeli West Bank Barrier, by Justin McIntosh , 1 August 2004)


Het zionistische project Israël, etnisch zuiver, of binationaal gidsland’. Dat is de titel van mijn eerste boek. Een boek over de kwestie-Palestina en over Israël. Een thema waar sommige academici met een grote boog omheengaan, en de media vaak half of verkeerd over informeren.

Is het beloofde land niet eerder een gestolen land? Trumps Deal of the Century luidt de doodsklok over de tweestatenoplossing en het Palestijnse recht op zelfbeschikking. Mijn boek laat zien dat de deal geen lang leven beschoren zal zijn, en draagt interessante alternatieven aan.

Het boek wordt uitgevoerd als luxe paperback, op het formaat 170 x 240 mm. Het manuscript telt 151 pagina’s A4, goed voor ongeveer 300 boek-pagina’s, en 166 voetnoten. Nu voor Harvard-professor Stephen Walt de kwestie-Palestina de tweede plaats verdient van de vijf grootste wereldproblemen, stelt het boek vast dat het ‘vredesproces’, noch politieke druk, een rechtvaardige oplossing van de Palestijnse zaak hebben kunnen brengen. Maar ook de Joodse Israëli’s hebben legitieme grieven. De echte oplossing kan er dus enkel één zijn die tegemoetkomt aan de legitieme grieven van beide partijen. Het boek brengt die grieven duidelijk in kaart.

Tegelijk schuift het boek opties naar voren die een einde kunnen maken aan meer dan zeventig jaar rechteloosheid en steen des aanstoots in het Midden-Oosten en in de moslimwereld. Uitgeverij Aspekt van Dr. Perry Pierik in het Nederlandse Soesterberg, die ook het boek uitgaf van mijn Nederlandse vriend Egbert Talens ‘Een bijzondere relatie. Het conflict Israël-Palestina nader bekeken, 1897-1993’, wilde mijn boek “graag” uitgeven, maar legde het ondernemersrisico 100% bij de auteur: een investering van €2.500, 50% bij tekenen contract, plus €400 voor de opmaak.

Het is daarom dat ik het boek zélf uitgeef, en daarbij de hulp inroep van mijn lezerspubliek, in de vorm van vooruitbestellingen. Mijn manuscript is gereed en wordt op dit ogenblik buiten de deur nagelezen. Het boek komt naar verwachting juni dit jaar op de markt als tenminste 50 van mijn lezers bereid zijn het vóór publicatie te bestellen. Met de opbrengst beschik ik over een voorschot op de kosten van een professionele vormgever, redacteur, illustrator, en druk- en distributiekosten. De response geeft mij ook inzicht in de kans op succes voor het boek. Concreet vraag ik mijn lezers:

  • €30 per boek over te schrijven op mijn speciale rekening BE91 9733 8390 1176 ten name van Paul Lookman, Beringen (België)
  • mij vervolgens hun adresgegevens en verzendingsvoorkeur door te mailen naar paul-robert@telenet.be

In ruil krijgen zij direct na verschijning een gesigneerd exemplaar, verzonden naar hun adres of naar het dichtstbijzijnde BPost afhaalpunt of PostNL locatie, plus een jaar lang gratis kwartaalupdates over het thema per e-mail, geheel exclusief voor de voortrekkers van mijn project.

Krijg ik geen 50 vooruitbestellingen, dan laat ik het boek niet verschijnen en krijgt een ieder zijn vooruitbetaling terug. Dat is beloofd. Maar gegeven de actualiteit en belang van het onderwerp ben ik ervan overtuigd dat mijn boek er komt. Mijn streefdoel is €1.500 op te halen. Het is een type mini-crowdfunding, waarbij het publiek ervoor zorgt dat mijn project gerealiseerd kan worden.

Op ‘Geopolitiek in context’ wordt in de rechter kolom een item geplaatst waarop de financiële stand wordt gepubliceerd. Zo kan een ieder volgen hoe ver de voorfinanciering gevorderd is. Hieronder alvast een fragment uit hoofdstuk 11, Stuurt Israël aan op zijn eigen ondergang?

Na het afspringen van de onderhandelingen in 2010 verklaarden Israëlische intellectuelen dat verder de éénstaatoplossing centraal moest staan. Het meest klemmende probleem voor de Palestijnen was immers niet zozeer een eigen staat, maar het gebrek aan mensen- en politieke rechten. De wereld kent vele etnische groepen zonder eigen staat, maar de Palestijnen zijn het enige volk zonder burgerrechten. Om werk te maken van een éénstaatoplossing zou Israël een diepgaand maatschappelijk debat moeten organiseren. De Israëli’s zouden moeten beseffen dat zij niet moeten kiezen tussen twee staten of de status quo, maar tussen een gezamenlijke staat of etnische opdeling.

Maar dan rijst het dilemma van het ontstaan van een groot segment niet-Joden in Israël, en komt het Groot-Israël van Moshe Dayan in het gedrang. Aan de vooravond van de Zesdaagse Oorlog van 1967 verklaarde die: “Wij hebben geen invasieplannen. Ons enige doel is de opzet van de Arabische legers om Israël binnen te vallen te verhinderen’. Maar na de Blitzkrieg zei hij: De Gazastrook is van Israël, en stappen zullen worden ondernomen om deze tot een deel van dit land [Israël] te maken. De grenzen van 1948 hebben afgedaan. De realiteit dwingt tot het erkennen van de kaart van 1967”. En volgens The Times verklaarde Dayan juli 1968 zelfs: “Over de huidige staakt-het-vuren-linies liggen nieuwe in het verschiet. Zij strekken zich uit voorbij Jordanië – misschien tot Libanon en misschien wel tot centraal Syrië”. Aan grote plannen ontbrak het niet.

Aan u, mijn lezerspubliek, om ervoor te zorgen dat mijn eerste boek kan worden gerealiseerd!

Wordt het tijd voor een expertenregering in België?

Professor Grondwettelijk Recht Marc Uyttendaele (screenshot van Terzake 19 februari 2020)


België is al meer dan een jaar zonder volwaardige regering. De eeuwige politici zijn blijkbaar niet in staat over hun eigen schaduw heen te stappen. De voorstellen van Marc De Vos en Johan Vande Lanotte moeten leiden tot een regering van experten die na grondige hervormingen en nieuwe verkiezingen de fakkel terug aan verantwoordelijke politici in een hervormde staat kunnen geven. Een zoveelste informatieronde is nutteloos.

Op 14 februari heeft de koning informateur Koen Geens van zijn informatieopdracht ontheven, en vervolgens de voorzitters van Senaat en Kamer gevraagd contacten te leggen ‘met het oog op de vorming van een volwaardige regering’. Volgens VRT-journalist Pieterjan De Smedt wordt hun opdracht bijzonder moeilijk. “De politieke crisis is ernstig, de relaties zijn verzuurd, er is afkoeling nodig”. Maar is het probleem wel “aangebrande” politici? Leidt de zoveelste koninklijke opdracht na negen maanden ‘informeren’ niet tot nog meer tijdsverlies? Moeten wij niet vaststellen dat de politici weigeren hun job te doen, impopulaire maatregelen te nemen? Spelen deze dames en heren niet met koninklijke, en onze, voeten?

In “De afspraak” van 18 februari gaf professor Marc De Vos een voorzet om de impasse te doorbreken. Zijn expertisecommissies leveren dan na zes maanden enkele scenario’s op over sociale zekerheid, belastinghervorming, het klimaat, enzovoort, maar dan moet er nog een maatschappelijk debat komen en zouden verkiezingen over concrete onderwerpen een slagkrachtige federale regering moeten opleveren. Reken alles bijeen op een jaar. Zoveel tijdsverlies kunnen we ons niet veroorloven. En men kan zich vragen stellen bij zijn volgorde. “Eerst een begroting opstellen”, aldus De Vos. Is een begroting niet nu juist het sluitstuk van een politiek akkoord?

Impotente politici

Ons land heeft meer dan genoeg kwaliteit in huis om ons uit de crisis te leiden. De koning laat onze impotente politici best voorlopig links liggen. Ons land stuurt best aan op een regering van experten, een zakenkabinet, die op korte termijn voorstellen voor maatregelen opstelt met een bijbehorende begroting. Die worden dan aan het parlement voorgelegd in een vertrouwensstemming. Het debat en de stemming wordt in prime time live uitgezonden, zodat de kiezers kunnen vaststellen hoe hun volksvertegenwoordigers stemmen. Krijgt de expertenregering het vertrouwen, dan voert die de plannen uit. Wordt de motie van vertrouwen verworpen, dan wordt de Kamer ontbonden en volgen binnen de zes weken nieuwe verkiezingen.

De regering-Michel is december 2018 gevallen door een gezochte actie van de N-VA. De partij zag zijn kans schoon om een gedroomd scenario uit te voeren: aantonen dat “ons land niet meer werkt” en dus moet worden omgevormd in een confederatie, lees opgesplitst. Het pleidooi van N-VA-voorzitter Bart De Wever voor Vlaamse frontvorming spreekt boekdelen. Vlaamse onafhankelijkheid mag dan de natte droom zijn van een Vlaamse elite, de bevolking ziet daar niets in. Wetenschappelijk onderzoek naar de Belgischgezindheid van de Vlamingen in 2007 leert dat er maar een kleine minderheid is die België wil splitsen. Uit niets blijkt dat die houding fundamenteel gewijzigd is. Een vereenvoudiging van de staatsstructuur is wel zinvol. Johan Vande Lanotte deed daar recent interessante voorstellen voor.

Taxshift

Het is precies de door de N-VA doorgedrukte taxshift die in belangrijke mate geleid heeft tot het gigantische en oplopende tekort in de Belgische begroting. Aan het plan om meer mensen aan de slag te krijgen hing een prijskaartje van €5 miljard. Volgens KUL-professor André Decoster was de taxshift een verkapte belastingverlaging die niet werd gefinancierd. Zonder maatregelen loopt het gat in de begroting enkel maar op. Er gingen inderdaad 50.000 à 70.000 meer mensen aan het werk die belastingen en sociale bijdragen betalen, maar uit niets blijkt dat deze ‘winst’ aan de taxshift is toe te schrijven. Overal ter wereld nam de conjunctuur toe en kwamen er zonder extra maatregelen meer jobs.

Men kan dan begrip opbrengen voor de vraag van de Franstalige partij PS bij monde van voorzitter Paul Magnette om een grondige doorlichting van de taxshift, “nog voor de vorming van een nieuwe regering van start gaat”. De partij legt de schuld voor het begrotingstekort dat dit jaar dreigt op te lopen tot 2,4% bij de regering-Michel. De taxshift kwam in feite neer op “een reeks cadeaus aan bedrijven, zonder dat daarvoor tegenprestaties werden geëist. De onderfinanciering brengt de sociale zekerheid in gevaar, met de meest kwetsbare sociale groepen als slachtoffers”, zo zegt Paul Magnette in een persbericht. Het zal niet verwonderen dat de N-VA zo’n audit niet nodig acht.

Intussen trekken ook een dertigtal Belgische CEO’s aan de alarmbel: de politieke stilstand creëert grote onzekerheid. “Nieuwe verkiezingen en nog langer talmen zijn geen optie”, aldus deze bedrijfsleiders. Maar verder dan een aanklacht komen deze lieden niet. Economieprofessor Koen Schoors (UGent) bekijkt het wél inhoudelijk: “De rente staat historisch laag, we lenen gratis. Dat scheelt miljarden euro’s per jaar. Als je nu nog een tekort hebt, heeft het echt te maken met een gebrek aan beleid.” En professor fiscaal recht Michel Maus meent dat bij economische groei, een lage rente en een lage werkloosheid, we een overschot zouden moeten boeken.

Taxshift was eigenlijk taxcut

De taxshift was dus eigenlijk een taxcut. Nu de verwachte terugverdieneffecten zwaar tegenvallen zal een volgende regering moeten beslissen of die moet worden teruggedraaid of gefinancierd met andere maatregelen. Nu geen enkele politieke combinatie zijn nek daarvoor wil uitsteken zal het moeten komen van een expertenregering. Die kan dan tevens werk maken van vereenvoudiging van onze staatsstructuur, van een allesomvattende fiscale hervorming/vereenvoudiging, en van een meer solidaire herverdeling tussen de inkomens. Onder de regering-Michel is de koopkracht van de laagste inkomens blijven stagneren, terwijl die voor de hogere middenklasse serieus is toegenomen.

Wie er tot zo’n tijdelijke expertenregering zou moeten toetreden? Enkele suggesties langs Nederlandstalige kant: Charlotte Colman (justitie), Paul De Grauwe (financiën en begroting), Anne De Paepe (sociale zaken en volksgezondheid), Bruno De Wever (binnenlandse zaken), Michel Maus (financiën en fiscaliteit), Tom Sauer (buitenlandse zaken en defensie), Johan Vande Lanotte (staatshervorming), Frank Vandenbroucke (pensioenen), Hylke Vandenbussche (Europese zaken), Philippe Van Parijs (1e minister), Sofie Verbrugge (energie en innovatie), en Hendrik Vos (Europese zaken). Het zijn allemaal toplui die aanvaardbaar zouden moeten zijn. De politicus die het aandurft zijn vertrouwen aan zo’n expertengroep te onthouden heeft het electoraat wat uit te leggen.

Het bovenstaande is een praktische invulling van de recente voorstellen van Marc De Vos en Johan Vande Lanotte die de impasse moet kunnen doorbreken. De koning, die al eerder verrassende initiatieven heeft genomen, kan na een nieuwe consultatieronde rechtstreeks Philippe Van Parijs of een andere expert vragen een expertenregering samen te stellen. Na gedane zaken kunnen verkiezingen mensen in het parlement brengen die hun nek durven uitsteken, die het niet om het zitje of het enge partijbelang gaat, maar om het landsbelang.