Anti-Russia war fever spreads on Capitol Hill

WASHINGTON, May 15, 2019 — The 38th Annual National Peace Officers’ Memorial Service was held today on the West Front of the U.S. Capitol to honor 158 law enforcement officers killed in the line of duty in 2018. The families of two deputy U.S. marshals — Chase White, killed Nov. 29 in Arizona, and Chris Hill, killed Jan. 18 in Pennsylvania — were in attendance to place red carnations in the memorial wreath and receive medals in honor of their lost family members. President Donald Trump gave the keynote address. In attendance were House Speaker Nancy Pelosi, House Majority Leader Steny Hoyer, U.S. Attorney General William Barr and heads of federal law enforcement agencies, including U.S. Marshals Director Donald Washington. Photo by: Shane T. McCoy/U.S. Marshals (Wikimedia Commons)

By Patrick Martin

Groups of congressional Republicans and Democrats have visited the White House over the past two days for briefings on allegations that the Russian military intelligence agency GRU offered bounties to Taliban fighters who killed American soldiers in Afghanistan.

They have emerged bristling with demands for retaliation, with one Republican senator declaring, “I want to hear their plan for Taliban and GRU agents in body bags”—in other words, for military action by the United States against Russia, possessor of the world’s second largest stockpile of nuclear weapons.

The “Russian bounties” campaign is a fabrication by the US military-intelligence apparatus and its preferred mouthpiece, the New York Times, which signaled the kickoff of the current campaign with a front-page article Saturday that provided no evidence either of bounties paid or American soldiers killed, only reiterating endlessly that “intelligence officials” believed that Russia had carried out such an operation.

Four days into the affair, there has still been no evidence produced. Not a single witness to the offering, payment or receipt of a “bounty” has been cited. Not a single one of the 31 US military deaths in Afghanistan in 2019 and 2020 has been credibly linked to alleged Russian payments.

The Associated Press carried a report Monday that “Officials are focused in particular” on the death of three Marines, killed when a car bomb exploded outside of Bagram Air Base in April 2019, but did not explain what reason there was for investigating that particular incident.

The same article asserted that captured Taliban fighters had told interrogators about the alleged bounties, claiming, “Officials with knowledge of the matter told the AP that Taliban operatives from opposite ends of the country and from separate tribes offered similar accounts.” But the article continued: “The officials would not name the specific groups or give specific locations in Afghanistan or time frames for when they were detained.”

Aside from the absence of proof, there is a complete absence of motive. Why would the Russian government want to kill a handful of American soldiers in Afghanistan? What purpose would that serve, in terms of Russian foreign policy? Why would they pay fighters of the Taliban, long branded as terrorists by Moscow? Why would fighters in the Taliban, a group whose origins lie in the Islamic fundamentalist guerrilla groups that fought Soviet troops in the 1980s, serve as Moscow’s mercenaries? And why, given that they have fought American imperialism to a stalemate in nearly 20 years of war, suffering massive casualties in the process, would Taliban fighters need a monetary incentive to kill American soldiers?

None of these questions is even raised in the American corporate media, which reproduces the allegations of the US intelligence agencies as though they were unchallengeable truths, no matter how stupid, uncorroborated and self-contradictory.

For official Washington, the “Russian bounties” campaign is merely the latest chapter in the political warfare that has raged for the past four years, since the FBI and CIA began investigating alleged ties between the presidential campaign of Donald Trump and the Russian government.

The Democratic Party has consistently lined up with the sections of the military-intelligence apparatus that have viewed Trump as too soft on Russia and too inclined to abandon longstanding US interventions in the Middle East and Central Asia, from Afghanistan to Syria.

Frightened by the vast popular hostility directed against Trump’s attacks on democratic rights, his racist diatribes against immigrants and minorities, and his subordination of all government policy to the needs of Wall Street and big business, the Democrats have sought to divert all opposition to Trump behind a right-wing campaign to brand him as a stooge of Russian President Vladimir Putin, and create a political constituency for US military confrontation with Russia that could lead to nuclear war.

This was the content of the Mueller investigation into alleged Russian intervention in the 2016 elections, conducted for some two and a half years. This was followed by the campaign over Trump’s withholding of military aid to Ukraine while demanding an investigation into the business activities of Hunter Biden, the son of the presumptive Democratic presidential nominee, which led to Trump’s impeachment and Senate trial.

The congressional Democrats and the Biden campaign have seized on the supposed expose by the New York Times as another opportunity to revive the anti-Russia hysteria and wage an election campaign centered on portraying Trump as an agent of Putin—a virtual rerun of the 2016 campaign by Hillary Clinton that ended with Trump winning a surprise victory in the Electoral College.

This would have two major purposes: enabling Biden to avoid addressing the massive social crisis demonstrated in the mounting COVID-19 death toll and the accompanying economic slump; and conditioning the American people to regard Russia with suspicion and hostility, in order to prepare the political climate for war.

The Democrats and their media allies have sought to focus attention, not on any evidence of Russian payment of bounties—the less said about that “big lie” the better, as far as the CIA is concerned—but on claims that Trump failed to respond aggressively enough, or was too indolent even to notice when the intelligence agencies first raised the issue (in February 2020 by one account, a year earlier in other reports).

House Speaker Nancy Pelosi, the top Democrat in Washington, reiterated her “all roads lead to Russia” critique of Trump in an interview with CNN on Monday morning. “It seems clear that the intelligence is real,” she said. “The question is whether the President was briefed. If he was not briefed, why would he not be briefed? Were they afraid to approach him on the subject of Russia?” She speculated that the CIA did not tell Trump about the bounties for fear he would tell Putin.

Among the group of ten Democrats who visited the White House Tuesday morning were two freshmen representatives, newly elected in 2018, who would normally not have been considered for such a high-level mission. But these two, Elissa Slotkin of Michigan and Abigail Spanberger of Virginia, are both former CIA officers, and thus personify the ever-closer alignment between the Democratic Party and the intelligence agencies.

Another member of the “CIA Democrats,” the group of nearly a dozen who entered Congress in 2018 from military-intelligence backgrounds, Representative Max Rose of New York, a former combat commander in Afghanistan, said, “It’s sickening that American soldiers have been killed as a result of Russian bounties on their heads, and the Commander in Chief didn’t do a thing to stop it.”

Former Vice President Joe Biden, the presumptive Democratic presidential nominee, used similar language at a press conference that followed his speech on coronavirus in Wilmington, Delaware. In response to media questions, he described Trump’s response to the alleged Russian bounties as “dereliction of duty,” using the same phrase three separate times, in an effort to play up Trump’s deficiencies as “commander-in-chief.”

Some Republicans joined in the anti-Russia chorus, albeit without criticizing Trump’s response. This included Senator Ben Sasse of Nebraska, who made the comment about “Taliban and GRU body bags,” calling that a necessary “proportional response” to the alleged Russian action.

Senator Todd Young of Indiana, a former Marine intelligence officer, said the alleged Russian operation “deserves a strong and immediate response from our government.” He called for Senate hearings and for Trump to rescind any invitation for Russia to rejoin the Group of Seven, the grouping of the major industrialized nations, and for personal financial sanctions on Putin.

The only reluctance to enlist in the anti-Russia campaign came from the Pentagon, whose spokesman said late Monday there was “no corroborating evidence to validate the recent allegations found in open-source reports.” The National Security Agency, which monitors all telecommunications in the Afghanistan region, reportedly told CBS News that the claim of Russian bounty-hunting “does not match well-established and verifiable Taliban and Haqqani practices” and lacks “sufficient reporting to corroborate any links.”

But for the bulk of the intelligence establishment, the conventional wisdom was expressed in a commentary in the Washington Post by David Ignatius, a columnist who is a frequent conduit for the national-security establishment. While admitting “there’s a lot we still don’t know about the Russian bounties in Afghanistan”—the understatement of the week—he concluded: “Trump is an obstacle to good policy. Either people don’t tell him the truth, or he doesn’t want to hear it. Whichever way, he’s defaulting on his most basic responsibility as commander in chief.”

In other words, Trump should be removed, as the Democrats have been arguing for years, not because of his right-wing policies and aspirations to establish an authoritarian regime, but because he is too unreliable in his role as the principal defender of the interests of American imperialism all over the world.

This article appeared on World Socialist Web Site (WSWS) on 1 July 2020, and was republished with permission.

Covid-19: oorsprong, context en gevolgen

President Donald J. Trump listens as Dr. Anthony S. Fauci, Director of the National Institute of Allergy and Infectious Diseases, and a member of the White House Coronavirus Task Force, delivers remarks at a coronavirus (COVID-19) update briefing Saturday, April 4, 2020, in the James S. Brady Press Briefing Room of the White House. (Official White House Photo by Andrea Hanks)

Betrouwbare bronnen melden dat Covid-19 afkomstig is uit een laboratorium. Amerikaanse en Chinese instituten ontwikkelden samen ziekteverwekkers voor militair gebruik. De Amerikaanse demonisering van China lijkt een afleidingsmanoeuvre. De vraag of het virus ontsnapt is in China of de VS is secundair. Het echte issue is de onhoudbaarheid van het politieke en sociaaleconomische systeem van het liberale Westen.

Op het hoogtepunt van de coronacrisis publiceerden we een eerste beschouwing over de gezondheids-, economische en geopolitieke gevolgen. We stelden vast dat de EU in gebreke bleef en het Amerikaanse leiderschap het liet afweten. We citeerden de Leidse hoogleraar Rob de Wijk, voor wie de Amerikaanse financiële hulppakketten “economisch orde op zaken hebben gesteld”, waar auteur Marc Vandepitte die ziet als doping die de economie op termijn alleen maar zieker maakt. VUB-hoogleraar Jonathan Holslag had kritiek op de rol van de Chinezen en Russen, en UAntwerpen hoogleraar David Criekemans legde de schuld bij de Chinezen, terwijl de oorsprong van het virus geenszins vaststond.

Intussen weten we meer over de bron van het virus. Covid-19 komt uit een laboratorium. Dat zegt de vooraanstaande Franse professor Luc Montagnier, die in het genoom ingesloten HIV-sequenties ontdekte. Het gaat dus niet om een natuurlijk virus. “Een deel is gemanipuleerd”, aldus Montaignier, die in 2008 de Nobelprijs voor geneeskunde ontving voor het identificeren van het HIV-virus. Eerder kwam een groep Indiase wetenschappers tot identieke resultaten, die hun publicatie onder zware druk en belachelijk gemaakt door fake news moesten intrekken. Dat ook Montaignier onmiddellijk werd aangevallen kan enkel de geloofwaardigheid van zijn bevindingen ondersteunen.

Militair gebruik

Hoe het virus patient-nul kon besmetten is onduidelijk. Wat we wel weten is dat onderzoekers van het Wuhan Institute of Virology een opleiding genoten bij het Amerikaanse Galveston National Laboratory dat gespecialiseerd is in het coronavirus. Het Wuhan Institute werkte nauw samen met Amerikaanse Centers for Disease Control and Prevention (CDC) waar Gain of function (GOF) onderzoek werd verricht om ziekteverwekkers dodelijker en besmettelijker te maken voor militair gebruik. Toen na incidenten de regering-Obama de financiering stopzette, besteedde Witte Huis viroloog Anthony Fauci het project uit aan het Wuhan Institute, à raison van een subsidie van $3,7 miljoen.

Het lijdt geen twijfel dat ook het Wuhan Institute worstelde met de veiligheidsvoorschriften. Toen onder Trump de betrekkingen tussen de VS en China sterk waren bekoeld hief de VS december 2017 het GOF-verbod op. Zo konden Amerikaanse laboratoria de ontwikkeling van pathogenen met een pandemisch potentieel voortzetten, blijkbaar zonder dat de veiligheidsproblemen van weleer werden opgelost. Op de valreep waarschuwde de Amerikaanse ambassade januari 2018 dat het Wuhan Institute worstelde met de veiligheidsvoorschriften en hulp vroeg.

Vorig jaar namen Amerikaanse militaire atleten deel aan de Militaire Spelen in Wuhan. Blijkbaar kwamen de Amerikanen vaak niet opdagen en hielden ze zich liever op bij de Huanan Seafood Wholesale Market, het epicentrum van Covid-19. Het Amerikaanse team ging 28 oktober 2019 naar huis, en twee weken later vielen de eerste gevallen van Covid-19 in Wuhan. Dat leidde tot speculaties dat één van de Amerikaanse militaire atleten patiënt-nul zou zijn. De Chinese medische adviseur, Zhong Nanshan, verwierp de Amerikaanse aanduiding van het coronavirus als Chinees. “De eerste coronaviruspneumonie deed zich voor in Wuhan, maar dat betekent niet dat deze daar is ontstaan”, aldus Zhong, een standpunt dat ook werd uitgedragen door de Wereldgezondheidsorganisatie.

Verzet tegen het neoliberale kapitalisme

Dat het virus opzettelijk in China is losgelaten is niet aannemelijk. Beijing heeft de VS daar ook niet van beschuldigd. Hoewel in de VS en bij de bondgenoten stemmen opgaan om China aansprakelijk te stellen voor de schade die het virus aanricht, is de vraag of het virus ontsnapt is uit een laboratorium in China of de VS eigenlijk secundair. Het echte issue is de massale sociale onvrede in de wereld die steeds moeilijker onder controle te krijgen is. Dat gaat van verzet tegen het neoliberale kapitalisme zoals in Frankrijk en Chili, tot ongebreideld populisme belichaamd door lieden als Trump, Bolsonaro en Salvini. Het vooruitzicht van een crisis erger dan die van 2008 maakte het verzet nog bedreigender.

Men kan Covid-19 zien als een boemerang van het Amerikaanse imperialisme dat overal ter wereld dood en verderf heeft gezaaid. Hoe lang werd China niet gedemoniseerd en veroordeeld door Amerikaanse mainstream media en politici voor zijn ‘autoritaire’ en ‘draconische’ reactie op Covid-19. Amerikaanse sancties maakten de coronacrisis in Iran nog eens extra erg. Door de Amerikaanse blokkade blijven Amerikaanse burgers verstoken van Cubaanse antivirale medicatie die effectief is gebleken. De na de Amerikaanse financiële crisis van 2008/2009 de wereld opgelegde austeriteit heeft Europese landen zoals Italië nog kwetsbaarder gemaakt voor de verspreiding van het virus.


Voor de VS is biologische oorlogsvoering één van de vele manieren waarop corporate America in het kader van winstmaximalisatie moeder Aarde vernietigt. Wall Street ziet in een ‘natuur’ramp een kans om de winst te maximaliseren. Het Amerikaanse leger bepaalde de formule van het toxische Agent Orange waarmee landbouwgronden in Vietnam werden bespoten, in de volle wetenschap dat deze herbiciden schadelijk waren voor de gezondheid. En in Irak werden witte fosfor en verarmd uranium ingezet. In 1945 liet de VS volstrekt onnodig twee atoombommen vallen op Japan.[1] Het zijn daden van biologische oorlogvoering en terreur die blijvende gevolgen hebben voor de gezondheid van miljoenen mensen over de hele wereld.

Hoewel de maatregelen de corona-uitbraak onder controle lijken te krijgen wordt de samenleving wel overhoop gegooid en is de uitoefening van basisrechten als demonstraties, stakingen of politieke bijeenkomsten verboden. De economische gevolgen van de crisis zijn niet te overzien, en zouden zich wel eens kunnen keren tegen degenen die proberen de epidemie te gebruiken om hun eigen agenda door te drukken.

Het politieke en sociaaleconomische systeem van het liberale Westen loopt op zijn laatste benen.

[1] Vanden Berghe, Yvan, De Koude Oorlog 1917-1991, Uitgeverij Acco, Leuven, 2002, p. 360, stelling 9

Update 1 mei 2020, 07:41 uur

VRT radio1 komt juist met het nieuws dat de Amerikaanse president Donald Trump beweert dat het coronavirus afkomstig is uit een laboratorium in Wuhan. Zijn eigen inlichtingendiensten zeggen echter daar geen bewijs voor te hebben, en dat het virus niet genetisch gemodificeerd is. Ook zette Trump de handelsakkoorden met China op de helling en dreigde hij met nieuwe heffingen op Chinese goederen. Het nieuws duidt erop dat de Franse professor Montagnier gelijk heeft: “Een deel is gemanipuleerd”. De uitlatingen van Trump duiden op een vlucht vooruit. Heeft de Amerikaanse delegatie bij de militaire spelen oktober 2019 het virus dan toch verspreid?

Israël: beloofd of gestolen land?

Boekomslag (foto: ‘A Palestinian boy and Israeli soldier in front of the Israeli West Bank Barrier, by Justin McIntosh , 1 August 2004)

Het zionistische project Israël, etnisch zuiver, of binationaal gidsland’. Dat is de titel van mijn eerste boek. Een boek over de kwestie-Palestina en over Israël. Een thema waar sommige academici met een grote boog omheengaan, en de media vaak half of verkeerd over informeren.

Is het beloofde land niet eerder een gestolen land? Trumps Deal of the Century luidt de doodsklok over de tweestatenoplossing en het Palestijnse recht op zelfbeschikking. Mijn boek laat zien dat de deal geen lang leven beschoren zal zijn, en draagt interessante alternatieven aan.

Het boek wordt uitgevoerd als luxe paperback, op het formaat 170 x 240 mm. Het manuscript telt 151 pagina’s A4, goed voor ongeveer 300 boek-pagina’s, en 166 voetnoten. Nu voor Harvard-professor Stephen Walt de kwestie-Palestina de tweede plaats verdient van de vijf grootste wereldproblemen, stelt het boek vast dat het ‘vredesproces’, noch politieke druk, een rechtvaardige oplossing van de Palestijnse zaak hebben kunnen brengen. Maar ook de Joodse Israëli’s hebben legitieme grieven. De echte oplossing kan er dus enkel één zijn die tegemoetkomt aan de legitieme grieven van beide partijen. Het boek brengt die grieven duidelijk in kaart.

Tegelijk schuift het boek opties naar voren die een einde kunnen maken aan meer dan zeventig jaar rechteloosheid en steen des aanstoots in het Midden-Oosten en in de moslimwereld. Uitgeverij Aspekt van Dr. Perry Pierik in het Nederlandse Soesterberg, die ook het boek uitgaf van mijn Nederlandse vriend Egbert Talens ‘Een bijzondere relatie. Het conflict Israël-Palestina nader bekeken, 1897-1993’, wilde mijn boek “graag” uitgeven, maar legde het ondernemersrisico 100% bij de auteur: een investering van €2.500, 50% bij tekenen contract, plus €400 voor de opmaak.

Het is daarom dat ik het boek zélf uitgeef, en daarbij de hulp inroep van mijn lezerspubliek, in de vorm van vooruitbestellingen. Mijn manuscript is gereed en wordt op dit ogenblik buiten de deur nagelezen. Het boek komt naar verwachting juni dit jaar op de markt als tenminste 50 van mijn lezers bereid zijn het vóór publicatie te bestellen. Met de opbrengst beschik ik over een voorschot op de kosten van een professionele vormgever, redacteur, illustrator, en druk- en distributiekosten. De response geeft mij ook inzicht in de kans op succes voor het boek. Concreet vraag ik mijn lezers:

  • €30 per boek over te schrijven op mijn speciale rekening BE91 9733 8390 1176 ten name van Paul Lookman, Beringen (België)
  • mij vervolgens hun adresgegevens en verzendingsvoorkeur door te mailen naar

In ruil krijgen zij direct na verschijning een gesigneerd exemplaar, verzonden naar hun adres of naar het dichtstbijzijnde BPost afhaalpunt of PostNL locatie, plus een jaar lang gratis kwartaalupdates over het thema per e-mail, geheel exclusief voor de voortrekkers van mijn project.

Krijg ik geen 50 vooruitbestellingen, dan laat ik het boek niet verschijnen en krijgt een ieder zijn vooruitbetaling terug. Dat is beloofd. Maar gegeven de actualiteit en belang van het onderwerp ben ik ervan overtuigd dat mijn boek er komt. Mijn streefdoel is €1.500 op te halen. Het is een type mini-crowdfunding, waarbij het publiek ervoor zorgt dat mijn project gerealiseerd kan worden.

Op ‘Geopolitiek in context’ wordt in de rechter kolom een item geplaatst waarop de financiële stand wordt gepubliceerd. Zo kan een ieder volgen hoe ver de voorfinanciering gevorderd is. Hieronder alvast een fragment uit hoofdstuk 11, Stuurt Israël aan op zijn eigen ondergang?

Na het afspringen van de onderhandelingen in 2010 verklaarden Israëlische intellectuelen dat verder de éénstaatoplossing centraal moest staan. Het meest klemmende probleem voor de Palestijnen was immers niet zozeer een eigen staat, maar het gebrek aan mensen- en politieke rechten. De wereld kent vele etnische groepen zonder eigen staat, maar de Palestijnen zijn het enige volk zonder burgerrechten. Om werk te maken van een éénstaatoplossing zou Israël een diepgaand maatschappelijk debat moeten organiseren. De Israëli’s zouden moeten beseffen dat zij niet moeten kiezen tussen twee staten of de status quo, maar tussen een gezamenlijke staat of etnische opdeling.

Maar dan rijst het dilemma van het ontstaan van een groot segment niet-Joden in Israël, en komt het Groot-Israël van Moshe Dayan in het gedrang. Aan de vooravond van de Zesdaagse Oorlog van 1967 verklaarde die: “Wij hebben geen invasieplannen. Ons enige doel is de opzet van de Arabische legers om Israël binnen te vallen te verhinderen’. Maar na de Blitzkrieg zei hij: De Gazastrook is van Israël, en stappen zullen worden ondernomen om deze tot een deel van dit land [Israël] te maken. De grenzen van 1948 hebben afgedaan. De realiteit dwingt tot het erkennen van de kaart van 1967”. En volgens The Times verklaarde Dayan juli 1968 zelfs: “Over de huidige staakt-het-vuren-linies liggen nieuwe in het verschiet. Zij strekken zich uit voorbij Jordanië – misschien tot Libanon en misschien wel tot centraal Syrië”. Aan grote plannen ontbrak het niet.

Aan u, mijn lezerspubliek, om ervoor te zorgen dat mijn eerste boek kan worden gerealiseerd!

Wordt het tijd voor een expertenregering in België?

Professor Grondwettelijk Recht Marc Uyttendaele (screenshot van Terzake 19 februari 2020)

België is al meer dan een jaar zonder volwaardige regering. De eeuwige politici zijn blijkbaar niet in staat over hun eigen schaduw heen te stappen. De voorstellen van Marc De Vos en Johan Vande Lanotte moeten leiden tot een regering van experten die na grondige hervormingen en nieuwe verkiezingen de fakkel terug aan verantwoordelijke politici in een hervormde staat kunnen geven. Een zoveelste informatieronde is nutteloos.

Op 14 februari heeft de koning informateur Koen Geens van zijn informatieopdracht ontheven, en vervolgens de voorzitters van Senaat en Kamer gevraagd contacten te leggen ‘met het oog op de vorming van een volwaardige regering’. Volgens VRT-journalist Pieterjan De Smedt wordt hun opdracht bijzonder moeilijk. “De politieke crisis is ernstig, de relaties zijn verzuurd, er is afkoeling nodig”. Maar is het probleem wel “aangebrande” politici? Leidt de zoveelste koninklijke opdracht na negen maanden ‘informeren’ niet tot nog meer tijdsverlies? Moeten wij niet vaststellen dat de politici weigeren hun job te doen, impopulaire maatregelen te nemen? Spelen deze dames en heren niet met koninklijke, en onze, voeten?

In “De afspraak” van 18 februari gaf professor Marc De Vos een voorzet om de impasse te doorbreken. Zijn expertisecommissies leveren dan na zes maanden enkele scenario’s op over sociale zekerheid, belastinghervorming, het klimaat, enzovoort, maar dan moet er nog een maatschappelijk debat komen en zouden verkiezingen over concrete onderwerpen een slagkrachtige federale regering moeten opleveren. Reken alles bijeen op een jaar. Zoveel tijdsverlies kunnen we ons niet veroorloven. En men kan zich vragen stellen bij zijn volgorde. “Eerst een begroting opstellen”, aldus De Vos. Is een begroting niet nu juist het sluitstuk van een politiek akkoord?

Impotente politici

Ons land heeft meer dan genoeg kwaliteit in huis om ons uit de crisis te leiden. De koning laat onze impotente politici best voorlopig links liggen. Ons land stuurt best aan op een regering van experten, een zakenkabinet, die op korte termijn voorstellen voor maatregelen opstelt met een bijbehorende begroting. Die worden dan aan het parlement voorgelegd in een vertrouwensstemming. Het debat en de stemming wordt in prime time live uitgezonden, zodat de kiezers kunnen vaststellen hoe hun volksvertegenwoordigers stemmen. Krijgt de expertenregering het vertrouwen, dan voert die de plannen uit. Wordt de motie van vertrouwen verworpen, dan wordt de Kamer ontbonden en volgen binnen de zes weken nieuwe verkiezingen.

De regering-Michel is december 2018 gevallen door een gezochte actie van de N-VA. De partij zag zijn kans schoon om een gedroomd scenario uit te voeren: aantonen dat “ons land niet meer werkt” en dus moet worden omgevormd in een confederatie, lees opgesplitst. Het pleidooi van N-VA-voorzitter Bart De Wever voor Vlaamse frontvorming spreekt boekdelen. Vlaamse onafhankelijkheid mag dan de natte droom zijn van een Vlaamse elite, de bevolking ziet daar niets in. Wetenschappelijk onderzoek naar de Belgischgezindheid van de Vlamingen in 2007 leert dat er maar een kleine minderheid is die België wil splitsen. Uit niets blijkt dat die houding fundamenteel gewijzigd is. Een vereenvoudiging van de staatsstructuur is wel zinvol. Johan Vande Lanotte deed daar recent interessante voorstellen voor.


Het is precies de door de N-VA doorgedrukte taxshift die in belangrijke mate geleid heeft tot het gigantische en oplopende tekort in de Belgische begroting. Aan het plan om meer mensen aan de slag te krijgen hing een prijskaartje van €5 miljard. Volgens KUL-professor André Decoster was de taxshift een verkapte belastingverlaging die niet werd gefinancierd. Zonder maatregelen loopt het gat in de begroting enkel maar op. Er gingen inderdaad 50.000 à 70.000 meer mensen aan het werk die belastingen en sociale bijdragen betalen, maar uit niets blijkt dat deze ‘winst’ aan de taxshift is toe te schrijven. Overal ter wereld nam de conjunctuur toe en kwamen er zonder extra maatregelen meer jobs.

Men kan dan begrip opbrengen voor de vraag van de Franstalige partij PS bij monde van voorzitter Paul Magnette om een grondige doorlichting van de taxshift, “nog voor de vorming van een nieuwe regering van start gaat”. De partij legt de schuld voor het begrotingstekort dat dit jaar dreigt op te lopen tot 2,4% bij de regering-Michel. De taxshift kwam in feite neer op “een reeks cadeaus aan bedrijven, zonder dat daarvoor tegenprestaties werden geëist. De onderfinanciering brengt de sociale zekerheid in gevaar, met de meest kwetsbare sociale groepen als slachtoffers”, zo zegt Paul Magnette in een persbericht. Het zal niet verwonderen dat de N-VA zo’n audit niet nodig acht.

Intussen trekken ook een dertigtal Belgische CEO’s aan de alarmbel: de politieke stilstand creëert grote onzekerheid. “Nieuwe verkiezingen en nog langer talmen zijn geen optie”, aldus deze bedrijfsleiders. Maar verder dan een aanklacht komen deze lieden niet. Economieprofessor Koen Schoors (UGent) bekijkt het wél inhoudelijk: “De rente staat historisch laag, we lenen gratis. Dat scheelt miljarden euro’s per jaar. Als je nu nog een tekort hebt, heeft het echt te maken met een gebrek aan beleid.” En professor fiscaal recht Michel Maus meent dat bij economische groei, een lage rente en een lage werkloosheid, we een overschot zouden moeten boeken.

Taxshift was eigenlijk taxcut

De taxshift was dus eigenlijk een taxcut. Nu de verwachte terugverdieneffecten zwaar tegenvallen zal een volgende regering moeten beslissen of die moet worden teruggedraaid of gefinancierd met andere maatregelen. Nu geen enkele politieke combinatie zijn nek daarvoor wil uitsteken zal het moeten komen van een expertenregering. Die kan dan tevens werk maken van vereenvoudiging van onze staatsstructuur, van een allesomvattende fiscale hervorming/vereenvoudiging, en van een meer solidaire herverdeling tussen de inkomens. Onder de regering-Michel is de koopkracht van de laagste inkomens blijven stagneren, terwijl die voor de hogere middenklasse serieus is toegenomen.

Wie er tot zo’n tijdelijke expertenregering zou moeten toetreden? Enkele suggesties langs Nederlandstalige kant: Charlotte Colman (justitie), Paul De Grauwe (financiën en begroting), Anne De Paepe (sociale zaken en volksgezondheid), Bruno De Wever (binnenlandse zaken), Michel Maus (financiën en fiscaliteit), Tom Sauer (buitenlandse zaken en defensie), Johan Vande Lanotte (staatshervorming), Frank Vandenbroucke (pensioenen), Hylke Vandenbussche (Europese zaken), Philippe Van Parijs (1e minister), Sofie Verbrugge (energie en innovatie), en Hendrik Vos (Europese zaken). Het zijn allemaal toplui die aanvaardbaar zouden moeten zijn. De politicus die het aandurft zijn vertrouwen aan zo’n expertengroep te onthouden heeft het electoraat wat uit te leggen.

Het bovenstaande is een praktische invulling van de recente voorstellen van Marc De Vos en Johan Vande Lanotte die de impasse moet kunnen doorbreken. De koning, die al eerder verrassende initiatieven heeft genomen, kan na een nieuwe consultatieronde rechtstreeks Philippe Van Parijs of een andere expert vragen een expertenregering samen te stellen. Na gedane zaken kunnen verkiezingen mensen in het parlement brengen die hun nek durven uitsteken, die het niet om het zitje of het enge partijbelang gaat, maar om het landsbelang.

Het Egmontinstituut, spreekbuis van Buitenlandse Zaken

Palais d’Egmont – Egmontpaleis, Brussels. Photo: Zinneke (Wikimedia Commons)

Het Egmontinstituut kleurt niet buiten de lijntjes van het ministerie: een EU-defensie ondermijnt de NAVO niet, maar verzwakt wel de Amerikaanse overheersing. Kernwapens blijven essentieel voor het Instituut. De publicaties zijn gehypothekeerd door Anglo-Amerikaans denken.

In België is het Egmontinstituut, officieel “Egmont-Koninklijk Instituut voor Internationale Betrekkingen”, dé denktank op het gebied van buitenlands beleid. Het Instituut, dat in het drietalige België en naar het buitenland toe opereert als Egmont Institute, herformuleerde recent zijn doelstellingen. Vandaag zijn die samengevat: ‘Toegepast onderzoek van internationale vraagstukken die België en de EU raken, en voorlichting van de publieke opinie ter zake’. Om die doelstellingen te realiseren organiseert het Instituut vormingssessies en expertenvergaderingen, neemt het deel aan internationale conferenties, publiceert het studies en geeft het tijdschriften uit.

Egmont is een Stichting in de schoot van – en wordt gefinancierd door – het Ministerie van Buitenlandse Zaken. Het Instituut ontvangt ook beperkte donaties voor specifiek onderzoek, maar werkt niet voor de particuliere sector. Buitenlandse ambassades hebben, mits een gift van €750/jaar, rechtstreeks toegang tot het interessante Egmont expertisenetwerk. Lobbyfacts spreekt over een jaarrekening 2017 van €904.433 en een organisatie van 19 lobbyisten, maar Egmont directeur-generaal Johan Verbeke laat weten dat de organisatie 18 mensen in dienst heeft, werkt met 15 associate fellows die niet op de payroll staan, geen private partners kent en geen lobbywerk verricht.

Europese strategische autonomie en een Europees leger

Het kloppende hart van het Instituut is onderzoek. Het resultaat wordt gepubliceerd in policy briefs die online beschikbaar zijn. Veel van die stukken zijn van de hand van de directeur van het programma “Europa in de wereld”, Sven Biscop, die tevens doceert aan de Universiteit Gent en het Europacollege in Brugge. Centraal in Biscop’s recente publicaties staat zijn pleidooi voor Europese strategische autonomie en een Europees leger, waarbij zaken als het gebrek aan een ééngemaakt Europees buitenlands beleid, toch essentieel voor een ééngemaakte defensie, en het feit dat Europa met handen en voeten gebonden is aan de NAVO en daarmee aan Washington, slechts summier aan de orde komen.

Biscop spreekt in zijn Security Policy Brief nr. 114 wat luchthartig over Russische subversie. Hij onderbouwt die opmerking niet, maar koppelt daar wel de vraag aan of niet “elke inmenging in de EU-soevereiniteit” moet worden beantwoord met vergelding “om Rusland te laten begrijpen dat de EU ook wil gerespecteerd worden”. Tegelijk vreest hij dat zo’n vergelding “alleen maar meer escalatie” oplevert. Biscop’s beschuldiging van Rusland als agressor in het Oekraïne-dossier behoeft toch enige nuancering. Zelfs de immer gerespecteerde Henri Kissinger bevestigt dat men rond de annexatie van de Krim eerder kan spreken van een plausibele Russische reactie op Westers expansionisme.

Europees instrument om militaire macht te projecteren

Ook in het recente Turkije-Syrië-dossier pleit Biscop voor een assertievere Europese houding. Voor hem had de EU een Syrië-strategie moeten ontwikkelen met aanduiding van de groepen die op permanente politieke, economische en militaire steun konden rekenen. Europa heeft enkel ad-hoc deelgenomen aan gevechtsoperaties en lijdzaam toegezien hoe Turkije Syrië is binnengevallen. We kunnen een NAVO-bondgenoot niet met militaire middelen een halt toe roepen. En dreigen dat de EU geen steun zal geven aan de stabilisatie en wederopbouw van door Turkije bezet Syrisch gebied zal Erdogan toch niet op andere gedachten brengen, zo vraagt een vertwijfelde Biscop zich af.

Hier gaat Biscop toch in de fout. Zelfs de Westerse en Arabische aanstichters van de proxy-oorlog in Syrië hadden geen strategie, gebruikten wisselende “rebellengroepen”, en moesten het afleggen tegen het door Russische, Iraanse en Hezbollah-troepen gesteunde Syrische regeringsleger. Zonder VN-mandaat opereren proxy-troepen volstrekt illegaal in de nog altijd internationaal erkende staat Syrië. Biscop ziet in PESCO een instrument om Europese militaire macht te projecteren, zeker met een voormalige Duitse defensieminister als Ursula von der Leyen als voorzitter van de Europese Commissie. Het zijn vérgaande ambities die aan het duistere Duitse verleden herinneren en weinig uitstaans hebben met een Europees verdedigingsapparaat.

Biscop ziet een supranationale Unie waarin lidstaten hun soevereiniteit hebben gebundeld, wereldspeler worden. In zijn visie ondermijnt een strategisch autonoom Europa de NAVO niet, maar verzwakt het wel de Amerikaanse overheersing. Met zijn opmerking dat de Europese lidstaten hun buitenlands beleid afstemmen op dat van de EU, en Brussel de basis vormt voor hun “politiek, economisch, en in de toekomst ook militair gewicht op het wereldtoneel” maakt Biscop zich duidelijk schuldig aan wishful thinking. De Hoge Commissaris voor Buitenlandse Betrekkingen is met handen en voeten gebonden aan het beleid van de regeringsleiders, en die volgen overwegend de “richtlijnen” van de VS.

Europese kernwapens blijven een must

Egmont Senior Associate Fellow Didier Audenaert bepleit een maatschappelijk debat nu het INF-verdrag niet meer bestaat en Europa een grotere inspanning moet doen voor (lees: fors meer geld naar) raketafweer. De kans op een nieuwe wapenwedloop is reëel, aldus Audenaert, die zich afvraagt wat we willen: Amerikaanse raketten in Europa, een eigen raketafweer, of ons neerleggen bij Russische afdreiging? Voor hem moeten burgers worden gemotiveerd voor een veiligheidsapparaat onder NAVO- en EU-auspiciën waarin “nucleaire capaciteiten” essentieel blijven. Geen woord over diplomatie, onderhandelingen over een nieuw verdrag, of toenadering tot Rusland die anderen wel bepleiten.

Wie als academicus toetreedt tot een politieke denktank die afhangt van het Ministerie van Buitenlandse Zaken weet op voorhand dat hij of zij moet opereren binnen krijtlijnen die het ministerie bepaalt. En wie als academicus hogerop wil raken publiceert in top-wetenschappelijke tijdschriften, waarvan de ranking wordt bepaald door Anglo-Amerikaanse universiteiten. Deze lieden reproduceren dus onvermijdelijk Anglo-Amerikaanse denkpatronen. Voor exacte wetenschappers is dat geen probleem zolang hun publicaties ook nieuwe informatie bevatten of tot nieuwe inzichten leiden. Maar van politieke wetenschappers mag men verwachten dat zij zich ook oriënteren op andere denkpatronen.

Anglo-Amerikaans denken

Egmont ontkomt niet aan “besmetting” door Anglo-Amerikaans denken. Het Instituut weerspiegelt het buitenlands beleid van een land dat de hoofdkwartieren van de EU en de NAVO herbergt. Kritiek op die instellingen is not done. Tegen die achtergrond zijn vraagtekens bij het onderdeel “voorlichting van de publieke opinie” in de Egmont-doelstellingen legitiem. Verwacht van een Egmont-auteur geen bevestiging van de hersendood van de NAVO, of een pleidooi voor een alliantie met Rusland en het vertrek uit Europa van alle Amerikaanse troepen, inclusief de 480 tactische kernwapens in België (Kleine Brogel), Duitsland, Groot-Brittannië, Italië, Nederland (Volkel), en Turkije.

Waar het Egmontinstituut vooral in uitblinkt is het organiseren van congressen en seminars. Een goed voorbeeld is het seminar ‘Russia and Europe in the context of global migration’ op 25 maart 2019, waar Russische, Europese en Belgische denktankmedewerkers, beleidsverantwoordelijken en journalisten zich bogen over de politieke en sociale aspecten rond migratie en de vraag wat Rusland en de EU over deze issues van elkaar kunnen leren. Als het seminar tevens moest passen binnen het kader van de voorzichtige pogingen om het ijs tussen Rusland en het Westen te breken doen het supra vermelde stuk van Didier Audenaert en de losse opmerking van Sven Biscop over Russische subversie daar geen goed aan.

Anglo-Amerikaans denken is wijdverbreid bij politieke wetenschappers in het Westen. Het risico van groepsdenken is dan niet denkbeeldig. Zij die erin slagen daaraan te ontsnappen zijn de politieke changemakers die de geopolitieke impasse waarin het Westen – en Europa in het bijzonder – verkeert kunnen helpen doorbreken.