If Trump needs a war to win in November, which enemy will he choose?

President Donald J. Trump shakes hands with Chairman of the Workers’ Party of Korea Kim Jong Un Sunday, June 30, 2019, as the two leaders meet at the Korean Demilitarized Zone. (Official White House Photo by Shealah Craighead)



by Paul Rogers

He’s failed on COVID-19 and the economy is tanking. Could a military adventure in Afghanistan, Iran or North Korea be coming soon?

With the US presidential election less than four months away, Donald Trump trails Joe Biden in the polls by a substantial margin. His strategy as his ratings decline has been to concentrate on his core vote, which amounts to a little more than 30% of the population together, and another 10% that is less assured. The task now is to harden support from that 10% and also to extend it towards a majority, an expanding economy being essential for that.

Hence much of the motivation around ending lockdown has been to counter the multitude of economic impacts of the COVID-19 pandemic. New cases surging to over 65,000 a day has really knocked back this key aim.

So far, Trump’s response has been increasingly strident speeches and tweets that may well appeal to that core 30% but will be much less effective with the flakier supporters he desperately needs. If anything, opposition to his presidency is hardening.

One obvious way forward is to look for international threats that require a strong presidential response, preferably a small war in a far-off place, and this may well be a choice in the run-up to the election. There are three main candidates for the theatre of action: Afghanistan, North Korea and Iran. All, though, are problematic in different ways.

In Afghanistan, the clear plan until a few months ago was to conclude a peace deal with the Taliban and ‘bring our boys back’, or at least most of them, before the election. It would fulfil a 2016 promise and would be popular with his supporters, but there are two difficulties.

One is that the Taliban are already stepping up their attacks on government forces and, even by November, they will have chalked up plenty of wins. Biden will therefore be able to present the removal of troops not as a success but as an ignominious retreat.

The other problem for Trump is the current furore over claims that Russian agents have offered bounties to Afghan paramilitaries to kill US troops. Whatever the truth of the accusations, they are difficult for Trump because of his many links with Russia.

So, as things stand, he is unlikely to focus electioneering on Afghanistan, leaving him with Iran and North Korea.

Just over a week ago, a large new structure at Iran’s nuclear plant at Natanz was somehow badly damaged. Israeli and US sources hinted that this was a new facility for producing advanced gas centrifuges for Iran’s nuclear programme. Iranian sources claimed it was a fire, but satellite data points to an explosion.

Furthermore, it followed a large explosion that lit up the night sky a few days earlier at a missile production plant at Parchin near Tehran.

These may have been unhappy coincidences, although Iranian government sources have now admitted that the Natanz incident will affect its nuclear programme. There is considerable speculation that, if these were not accidents, foreign elements are at work, possibly through cyberattacks, sabotage or even stealthy cruise missiles. The finger points at Israel, with or without US involvement.

Benjamin Netanyahu certainly has an interest in engineering a US-Iran confrontation. There are several reasons for that, but helping Trump’s popularity in the US is certainly one of them. If Trump, his key ally, loses in November, Biden might come in aiming to revitalise the international nuclear deal that Trump ditched two years ago. Iran is therefore certainly a candidate for an engineered pre-election crisis.

As to North Korea, the Kim Jong-un regime appears to be already in considerable difficulties thanks to the COVID-19 pandemic. The regime had no option but to close the border with China in January, being woefully unprepared to handle a pandemic, but the economic impact has been dire. International sanctions had already made the regime highly dependent on China for trade, tourism and income from North Koreans working there, so it was a desperate measure.

In these circumstance, Kim has few cards to play other than his nuclear missiles. Back in 2016 Trump pledged that he would never let North Korea develop the ability to launch intercontinental ballistic missiles powerful enough to threaten the continental US with a nuclear strike. Yet in the past three years the Pyongyang regime has quietly continued its nuclear and missile programmes to the point that a single ICBM test would be enough to threaten just that.

To do that in an attempt to reopen negotiations with Washington would be hugely risky, but Kim might just take that risk. It could backfire, though, and turn out to be a gift for Trump, giving him a huge if deeply unstable diversion right in the middle of an election. US-Iranian relations may be a source of diplomatic concern in western Europe, but North Korea is the one issue that, we can be sure, is already worrying officials in many capital cities.

Paul Rogers is professor in the department of peace studies at Bradford University, northern England. He is openDemocracy’s international-security editor, and has been writing a weekly column on global security since 28 September 2001; he also writes a monthly briefing for the Oxford Research Group. His books include Why We’re Losing the War on Terror (Polity, 2007), and Losing Control: Global Security in the 21st Century (Pluto Press, 3rd edition, 2010). He is on twitter at: @ProfPRogers

This article first appeared on openDemocracy 10 July 2020

Anti-Russia war fever spreads on Capitol Hill

WASHINGTON, May 15, 2019 — The 38th Annual National Peace Officers’ Memorial Service was held today on the West Front of the U.S. Capitol to honor 158 law enforcement officers killed in the line of duty in 2018. The families of two deputy U.S. marshals — Chase White, killed Nov. 29 in Arizona, and Chris Hill, killed Jan. 18 in Pennsylvania — were in attendance to place red carnations in the memorial wreath and receive medals in honor of their lost family members. President Donald Trump gave the keynote address. In attendance were House Speaker Nancy Pelosi, House Majority Leader Steny Hoyer, U.S. Attorney General William Barr and heads of federal law enforcement agencies, including U.S. Marshals Director Donald Washington. Photo by: Shane T. McCoy/U.S. Marshals (Wikimedia Commons)


By Patrick Martin

Groups of congressional Republicans and Democrats have visited the White House over the past two days for briefings on allegations that the Russian military intelligence agency GRU offered bounties to Taliban fighters who killed American soldiers in Afghanistan.

They have emerged bristling with demands for retaliation, with one Republican senator declaring, “I want to hear their plan for Taliban and GRU agents in body bags”—in other words, for military action by the United States against Russia, possessor of the world’s second largest stockpile of nuclear weapons.

The “Russian bounties” campaign is a fabrication by the US military-intelligence apparatus and its preferred mouthpiece, the New York Times, which signaled the kickoff of the current campaign with a front-page article Saturday that provided no evidence either of bounties paid or American soldiers killed, only reiterating endlessly that “intelligence officials” believed that Russia had carried out such an operation.

Four days into the affair, there has still been no evidence produced. Not a single witness to the offering, payment or receipt of a “bounty” has been cited. Not a single one of the 31 US military deaths in Afghanistan in 2019 and 2020 has been credibly linked to alleged Russian payments.

The Associated Press carried a report Monday that “Officials are focused in particular” on the death of three Marines, killed when a car bomb exploded outside of Bagram Air Base in April 2019, but did not explain what reason there was for investigating that particular incident.

The same article asserted that captured Taliban fighters had told interrogators about the alleged bounties, claiming, “Officials with knowledge of the matter told the AP that Taliban operatives from opposite ends of the country and from separate tribes offered similar accounts.” But the article continued: “The officials would not name the specific groups or give specific locations in Afghanistan or time frames for when they were detained.”

Aside from the absence of proof, there is a complete absence of motive. Why would the Russian government want to kill a handful of American soldiers in Afghanistan? What purpose would that serve, in terms of Russian foreign policy? Why would they pay fighters of the Taliban, long branded as terrorists by Moscow? Why would fighters in the Taliban, a group whose origins lie in the Islamic fundamentalist guerrilla groups that fought Soviet troops in the 1980s, serve as Moscow’s mercenaries? And why, given that they have fought American imperialism to a stalemate in nearly 20 years of war, suffering massive casualties in the process, would Taliban fighters need a monetary incentive to kill American soldiers?

None of these questions is even raised in the American corporate media, which reproduces the allegations of the US intelligence agencies as though they were unchallengeable truths, no matter how stupid, uncorroborated and self-contradictory.

For official Washington, the “Russian bounties” campaign is merely the latest chapter in the political warfare that has raged for the past four years, since the FBI and CIA began investigating alleged ties between the presidential campaign of Donald Trump and the Russian government.

The Democratic Party has consistently lined up with the sections of the military-intelligence apparatus that have viewed Trump as too soft on Russia and too inclined to abandon longstanding US interventions in the Middle East and Central Asia, from Afghanistan to Syria.

Frightened by the vast popular hostility directed against Trump’s attacks on democratic rights, his racist diatribes against immigrants and minorities, and his subordination of all government policy to the needs of Wall Street and big business, the Democrats have sought to divert all opposition to Trump behind a right-wing campaign to brand him as a stooge of Russian President Vladimir Putin, and create a political constituency for US military confrontation with Russia that could lead to nuclear war.

This was the content of the Mueller investigation into alleged Russian intervention in the 2016 elections, conducted for some two and a half years. This was followed by the campaign over Trump’s withholding of military aid to Ukraine while demanding an investigation into the business activities of Hunter Biden, the son of the presumptive Democratic presidential nominee, which led to Trump’s impeachment and Senate trial.

The congressional Democrats and the Biden campaign have seized on the supposed expose by the New York Times as another opportunity to revive the anti-Russia hysteria and wage an election campaign centered on portraying Trump as an agent of Putin—a virtual rerun of the 2016 campaign by Hillary Clinton that ended with Trump winning a surprise victory in the Electoral College.

This would have two major purposes: enabling Biden to avoid addressing the massive social crisis demonstrated in the mounting COVID-19 death toll and the accompanying economic slump; and conditioning the American people to regard Russia with suspicion and hostility, in order to prepare the political climate for war.

The Democrats and their media allies have sought to focus attention, not on any evidence of Russian payment of bounties—the less said about that “big lie” the better, as far as the CIA is concerned—but on claims that Trump failed to respond aggressively enough, or was too indolent even to notice when the intelligence agencies first raised the issue (in February 2020 by one account, a year earlier in other reports).

House Speaker Nancy Pelosi, the top Democrat in Washington, reiterated her “all roads lead to Russia” critique of Trump in an interview with CNN on Monday morning. “It seems clear that the intelligence is real,” she said. “The question is whether the President was briefed. If he was not briefed, why would he not be briefed? Were they afraid to approach him on the subject of Russia?” She speculated that the CIA did not tell Trump about the bounties for fear he would tell Putin.

Among the group of ten Democrats who visited the White House Tuesday morning were two freshmen representatives, newly elected in 2018, who would normally not have been considered for such a high-level mission. But these two, Elissa Slotkin of Michigan and Abigail Spanberger of Virginia, are both former CIA officers, and thus personify the ever-closer alignment between the Democratic Party and the intelligence agencies.

Another member of the “CIA Democrats,” the group of nearly a dozen who entered Congress in 2018 from military-intelligence backgrounds, Representative Max Rose of New York, a former combat commander in Afghanistan, said, “It’s sickening that American soldiers have been killed as a result of Russian bounties on their heads, and the Commander in Chief didn’t do a thing to stop it.”

Former Vice President Joe Biden, the presumptive Democratic presidential nominee, used similar language at a press conference that followed his speech on coronavirus in Wilmington, Delaware. In response to media questions, he described Trump’s response to the alleged Russian bounties as “dereliction of duty,” using the same phrase three separate times, in an effort to play up Trump’s deficiencies as “commander-in-chief.”

Some Republicans joined in the anti-Russia chorus, albeit without criticizing Trump’s response. This included Senator Ben Sasse of Nebraska, who made the comment about “Taliban and GRU body bags,” calling that a necessary “proportional response” to the alleged Russian action.

Senator Todd Young of Indiana, a former Marine intelligence officer, said the alleged Russian operation “deserves a strong and immediate response from our government.” He called for Senate hearings and for Trump to rescind any invitation for Russia to rejoin the Group of Seven, the grouping of the major industrialized nations, and for personal financial sanctions on Putin.

The only reluctance to enlist in the anti-Russia campaign came from the Pentagon, whose spokesman said late Monday there was “no corroborating evidence to validate the recent allegations found in open-source reports.” The National Security Agency, which monitors all telecommunications in the Afghanistan region, reportedly told CBS News that the claim of Russian bounty-hunting “does not match well-established and verifiable Taliban and Haqqani practices” and lacks “sufficient reporting to corroborate any links.”

But for the bulk of the intelligence establishment, the conventional wisdom was expressed in a commentary in the Washington Post by David Ignatius, a columnist who is a frequent conduit for the national-security establishment. While admitting “there’s a lot we still don’t know about the Russian bounties in Afghanistan”—the understatement of the week—he concluded: “Trump is an obstacle to good policy. Either people don’t tell him the truth, or he doesn’t want to hear it. Whichever way, he’s defaulting on his most basic responsibility as commander in chief.”

In other words, Trump should be removed, as the Democrats have been arguing for years, not because of his right-wing policies and aspirations to establish an authoritarian regime, but because he is too unreliable in his role as the principal defender of the interests of American imperialism all over the world.

This article appeared on World Socialist Web Site (WSWS) on 1 July 2020, and was republished with permission.

NAVO, geostrategisch wapen tegen China

An F/A-18F Super Hornet assigned to the Black Knights of Strike Fighter Squadron (VFA) 154 flies over the aircraft carrier USS Theodore Roosevelt (CVN 71), June 17, 2020. The Theodore Roosevelt Carrier Strike Group is on a scheduled deployment to the Indo-Pacific. (U.S. Navy photo by Mass Communication Specialist 3rd Class Zachary Wheeler/Released)


De NAVO verdedigt zijn bestaansrecht krampachtig. De nieuwe vijand is China. De opkomende wereldmacht is echter al compleet militair omsingeld. Het voortbestaan van de alliantie is na de val van de muur niet enkel een aberratie, maar ook een potentiële bron van groot onheil. De stekker moet uit de NAVO.

Een van de kerntaken van het Egmontinstituut is “voorlichting van de publieke opinie”. Als Stichting in de schoot van het Belgische ministerie van Buitenlandse Zaken is de informatie die het instituut verspreidt niet onafhankelijk. Men moet die dus met een flinke korrel zout nemen. Dat geldt specifiek voor het regelmatig herhaalde pleidooi voor Europese strategische autonomie en een Europees leger. PESCO moet voor het instituut een instrument worden om Europese militaire macht te projecteren. Daarmee gaat Egmont verder dan de NAVO. De website van Buitenlandse Zaken zegt daarover: “België hecht veel belang aan het defensieve [cursivering door de redactie] karakter van het bondgenootschap.” Dat is een statement waar men kanttekeningen bij mag maken.

Europese macht projecteren, in PESCO- of NAVO-verband, is heel wat anders dan defensief optreden. Sinds de val van de muur, voor UAntwerpen professor Tom Sauer de belangrijkste gebeurtenis in de internationale politiek sinds 1945, is de NAVO als alliantie blijven voortbestaan, en dat is volgens Sauer een aberratie in de internationale politiek. “Allianties horen ophouden te bestaan in tijden van vrede”, aldus Sauer. Sindsdien heeft de NAVO naarstig gezocht naar argumenten om haar voortbestaan te verdedigen. Op 8 juni maakte NAVO secretaris-generaal Jens Stoltenberg in een toespraak nog eens duidelijk hoezeer de alliantie op zoek is naar vijanden om haar wankele bestaansrecht te rechtvaardigen.

Confrontatie van China is moeilijk te rijmen met de core business van collectieve defensie

Voor het eerst nam Stoltenberg China op de korrel. “De opkomst van China betekent een verschuiving van het machtsevenwicht in de wereld, brengt de race naar economische en technologische suprematie in een stroomversnelling, bedreigt open samenlevingen, individuele vrijheden en onze manier van leven,” aldus de secretaris-generaal. Een confrontatie van China is toch moeilijk te rijmen met de core business van collectieve defensie. “China heeft het tweede grootste defensiebudget, ontwikkelt raketten die ons kunnen treffen, speelt mee in cyberspace, is actief in het noordpoolgebied en in Afrika. Het land investeert in onze kritieke infrastructuur en werkt steeds nauwer samen met Rusland. Dat alles heeft veiligheidsgevolgen voor de bondgenoten, en dus moeten we reageren,” aldus nog Stoltenberg.

Met ruim 22.000 km heeft China de langste landgrens ter wereld, en een kustlijn van 14.500 km (de Amerikaanse kustlijn is 19.900 km). Het hoeft geen betoog dat dergelijke omvangrijke grenzen een grote verdedigingsmacht vergen, temeer daar de VS met een keten luchtmachtbases en marinehavens de perfecte strop legt rond de nek van zijn rivaal. Een Australische denktank meent dat de Chinese precisieraketten in de eerste uren van een conflict de Amerikaanse militaire bases in de regio gemakkelijk een kopje kleiner kunnen maken. Het Chinese arsenaal langeafstandsraketten ondermijnt het Amerikaanse primaat in de regio, aldus de denktank, die meer investeringen in militaire middelen ziet als remedie.

Stoltenberg laat zich voor het karretje van Washington spannen

Het is duidelijk dat hier geen rol is weggelegd voor de NAVO. De leden van het bondgenootschap hebben zich immers, met een verwijzing naar het Handvest van de Verenigde Naties, ertoe verbonden elk internationaal geschil vreedzaam te beslechten, en af te zien van elke dreiging met, of gebruik van, geweld. Met zijn dreigementen richting China laat Stoltenberg zich voor het karretje van Washington spannen. Wat is er mis met het feit dat Rusland en China “steeds meer samenwerken?” Heeft het Westen de afgelopen tientallen jaren Rusland niet zelf in de armen van China gedreven? Waarom mogen 30 landen in het Westen wel een militaire alliantie vormen, en het duo China en Rusland niet?

De gekte was compleet toen twee Amerikaanse senatoren vorige maand een Pacific Deterrence Initiative voorstelden om de Amerikaanse militaire inzet in Azië uit te breiden en “een sterk signaal af te geven aan de Chinese Communistische Partij dat het Amerikaanse volk zich inzet voor het verdedigen van Amerikaanse belangen in de Indo-Pacific.’ De wereld zou te klein zijn als de Chinese regering zou verklaren dat China zijn belangen in het Amerikaanse continent (militair) zal verdedigen. Als klap op de vuurpijl introduceerde senator Tom Cotton wetgeving getiteld ‘Forging Operational Resistance to Chinese Expansion (FORCE)’, dat Chinese plannen moet dwarsbomen om de VS uit de westelijke Stille Oceaan te verdrijven en de eenwording met Taiwan te realiseren.

Over het Chinese defensiebudget slaat Stoltenberg de plank mis. De NAVO als geheel besteedt vijf maal meer dan China. De bondgenoten geven miljarden uit aan “nieuwe capaciteiten” en NAVO-missies over de hele wereld. In massavernietigingswapens is de alliantie veruit superieur. Vijf Europese landen, waaronder Nederland en België, stationeren 150 Amerikaanse tactische kernwapens die tien tot twintig keer krachtiger zijn dan de bommen op Japan. Deze wapens moeten kunnen worden afgegooid door Europese gevechtsvliegtuigen. De Europese “partners” hebben niets te zeggen over deze wapens, Amerika houdt alle touwtjes in handen. En er wordt mee getraind: niet lang geleden nog in Kleine Brogel en in Duitsland, waarbij Nederlandse en Belgische gevechtspiloten betrokken waren.

Kwetsbaar voor een preëmptieve aanval

De stationering van tactische kernwapens in Europa past in de Amerikaanse strategie om de opkomst van China als wereldmacht te fnuiken. Europa voelt zich daar ongemakkelijk bij. In een tijd waarin demonisering van Rusland en China schering en inslag is, maken Europese landen die Amerikaanse kernwapens stationeren zich kwetsbaar voor een preëmptieve aanval mocht de Amerikaanse president alleen al (eenzijdig) beslissen die wapens in staat van paraatheid te brengen. In de diplomatieke wandelgangen luidt het dat Europa zich moet losmaken uit het Amerikaanse juk. Maar geopolitiek en geostrategisch kan de hopeloos verdeelde Europese Unie geen vuist maken. Het lijkt gedoemd om aan de hand te blijven lopen van America first.

Het Chinese nucleaire arsenaal wordt geschat op 290 kernwapens, nog geen 20% van de NAVO-kernwapens die op China staan gericht. Dan is het absurd om te spreken over een bedreiging van de wereldvrede. China’s arsenaal is er gekomen als antwoord op de Amerikaanse nucleaire dreiging. Amerikaanse atoombommenwerpers die de Zuid-Chinese Zee overvliegen en aanvalsoefeningen door tot de tanden gewapende torpedobootjagers en vliegdekschepen moeten China intimideren en een tegenactie uitlokken. De militaire omsingeling van China neemt steeds verder toe, en wordt gecombineerd met economische druk om de regering te verzwakken.

Stoltenberg mag dan beweren dat “de NAVO China niet ziet als de nieuwe vijand of een tegenstander,” maar de secretaris-generaal verliest elke geloofwaardigheid als hij tegelijk de alliantie oproept om op te treden tegen de “de veiligheidsgevolgen van de opkomst van China.” Het voortbestaan van de NAVO na het einde van de Koude Oorlog is niet enkel een aberratie, maar ook een potentiële bron van groot onheil. De peperdure alliantie kan op geen enkel wapenfeit bogen. De inzet in Afghanistan en Irak was een compleet fiasco. Stoltenberg moest zich doodschamen over zijn opmerking dat de NAVO er toch maar voor gezorgd heeft dat de Afghanen zelf het terrorisme kunnen bestrijden en hun land stabiliseren.

De stekker moet uit de NAVO. In het belang van de wereldvrede.

Iran: nucleaire mogendheid tegen wil en dank?

Russian Foreign Minister Sergey Lavrov’s meeting with Iranian Foreign Minister Mohammad Javad Zarif, Moscow, October 28, 2016. Photo: МИД России (Flickr)


Blind voor eigen zonde blijft de VS mokken over oud zeer. De schokgolf van de aanvallen op Saoedische olie-installaties zindert na. De Iraanse militaire technologie doet Amerikaanse wenkbrauwen fronsen. Washington krijgt Iran niet op de knieën. Aanhoudende Amerikaanse agressie riskeert een nucleair Iran.

In 2017 maakte de toenmalige Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Rex Tillerson kennis met zijn Iraanse collega Javad Zarif1. Dat gebeurde tijdens een bijeenkomst met vertegenwoordigers van de zes landen die in 2015 het Joint Comprehensive Plan of Action (JCPOA), beter bekend als de Irandeal, hadden onderhandeld. Zarif klaagde dat de VS tegen de afspraak in de sancties had gehandhaafd en Tillerson mopperde dat Iran de Libanese Islamitische groep Hezbollah financierde, de “moorddadige Syrische dictator” Bashar al-Assad steunde, Amerikaanse schepen in de Perzische Golf lastigviel en de deal enkel tot stand kon komen onder het milde beleid van de vorige Amerikaanse regering.

Zarif herinnerde Tillerson eraan dat partijen in de onderhandeling over de nucleaire deal waren overeengekomen elk ander issue buiten beschouwing te laten. “Dan moet u nu niet terugkomen op uw waslijst met historische grieven. Ook ik kan heel wat excuses opsommen om onze overeenkomst te schenden”, zo beet Zarif Tillerson toe. ‘Uw regering schendt de voorwaarden van de nucleaire deal. Om een voorbeeld te noemen: u weigert exportlicenties aan Boeing en Airbus af te geven die hen in staat moeten stellen om zaken te doen in Iran”.

Tekenend voor een wereldmacht die niet aan introspectie doet

Maar Tillerson hield voet bij stuk. “Sinds 1979 valt Iran Amerikanen aan. Onze ambassade werd bezet, onze diplomaten opgesloten en slecht behandeld. Onze relatie is de nasleep van een revolutie en wordt gekenmerkt door geweld. Elke poging tot verzoening lijkt gedoemd te mislukken”, aldus Tillerson, die ook aanvallen in Libanon en Irak aanhaalde die honderden Amerikaanse burgers zouden hebben gedood. Voorstanders van de JCPOA vonden Tillerson’s optreden riskant, tegenstanders zagen er het toonbeeld in van het strijdlustige ‘America First’ buitenlands beleid.2 Hoe het ook zij, Tillerson’s tirade is tekenend voor een wereldmacht die niet aan introspectie doet.

Intussen zijn we twee jaar verder. De VS is uit de JCPOA gestapt. Tillerson is vervangen door de havik Pompeo die Iran twaalf onmogelijke eisen heeft voorgelegd. Iran werd bestookt met cyberaanvallen en moordaanslagen op wetenschappers. De sancties die de bevolking teisteren en “het mullahregime” op de knieën moeten krijgen werden maximaal opgevoerd. Washington stuurt voortdurend tegenstrijdige berichten de wereld in. Iran heeft een jaar lang de JCPOA nageleefd, in afwachting van resultaten van INSTEX, het Europese instrument dat de Amerikaanse secundaire boycot moest omzeilen en dus Europese ondernemingen toelaten zaken te doen met Iran.

Zelfs een beperkte Amerikaanse aanval wordt buitenproportioneel beantwoord

Iran laat zich niet intimideren. Het heeft een Amerikaanse drone neergehaald, tankers gesaboteerd, een Britse tanker opgebracht, steun verleend aan de Jemenitische aanvallen op Saoedische olie-installaties, en getoond dat het klaar is voor een oorlog. Komt het tot een gewapend conflict, dan weet Iran dat het kan rekenen op zijn bondgenoten Libanon, Syrië, Irak en Palestina. Het heeft aangekondigd dat zelfs een beperkte Amerikaanse aanval buitenproportioneel zal worden beantwoord. Washington slaagt er niet in Iran’s vastberadenheid te breken en het land economisch te ruïneren. Blijkbaar hebben China en Rusland geen boodschap aan de Amerikaanse secundaire boycot.

De VS hanteert het instrument secundaire boycot tegen Iran al bijna een kwart eeuw. In zijn huidige ultieme vorm is het de bedoeling om de Iraanse olie-uitvoer terug te brengen tot nul. Ook de export van aardgas en staal, aluminium en koper vallen onder deze maatregel. De maximale druk op Iran is een ongehoorde schending van het recht van een staat om deel te nemen aan de wereldeconomie. Zonder internationale handel kan een moderne staat niet overleven. In handelsterminologie is het een maatregel die gelijk staat aan een zeeblokkade. Wordt zo’n blokkade uitgevoerd door eender welk ander land, dan zou dat wereldwijd worden aangemerkt als een oorlogsdaad.

Iran heeft het recht Jemen technologisch te steunen

Iran verleent ongetwijfeld technologische steun aan Jemen en heeft daarmee indirect de aanvallen op de Saoedische olie-installaties mogelijk gemaakt. Net als het Westen dat wapens levert aan Saoedi Arabië dat in de oorlog met Jemen de agressor is, heeft Iran dat recht. De aanvallen brengen de boodschap over dat niemand nog olie kan vervoeren door de straat van Hormuz als Iran dat recht wordt ontzegd. Iran heeft zich jarenlang voorbereid op een confrontatie met de VS. Het resultaat is een nieuwe generatie drones en kruisraketten die elke Amerikaanse poging om zijn militaire apparaat uit te schakelen kunnen afslaan en Amerikaanse bases in het Midden-Oosten kunnen raken.

De VS was blijkbaar verrast toen Iran een op grote hoogte vliegende Amerikaanse spionagedrone neerhaalde. Iran heeft zijn luchtverdedigingssysteem voortdurend opgewaardeerd. In 2016 werden Russische S-300 raketten geïnstalleerd en recent de eigen Bavar-373 raketten die gelijkwaardig zou zijn aan de Russische S-400’s. Een analist kenmerkte Iran als “drone-supermogendheid”. De Iraanse afweersystemen hebben vérstrekkende gevolgen voor het Amerikaanse beleid. Beleidsmakers moeten zich niet blindstaren op de schuldvraag rond de aanvallen op de olie-installaties, maar zich concentreren op de acute beleidsperikelen die de politiek en de media onder de mat vegen.3

Zonder Iraanse steun vallen zijn bondgenoten ten prooi aan de AngloZionistische pletwals

Trump denkt nog altijd Iran aan tafel te kunnen krijgen. Iran heeft laten weten dat het zijn rakettenprogramma wil opgeven als Israel zijn kernwapens van de hand doet en de volledige regio zijn raketten. Voor Iran zijn de allianties met Libanon, Syrië, Palestina, Irak en Afghanistan onbespreekbaar. Zonder die allianties steunt de wereld Israel als het de Westelijke Jordaanoever en Gaza annexeert, confisqueert Israel Libanon’s zee- en landgrenzen, blijft de Golan Israëlisch gebied dat de VS vaste voet geeft in Syrië, en wordt Irak opgesplitst. Zonder Iraanse steun vallen deze landen ten prooi aan de Amerikaanse pletwals en worden zij onderworpen aan het arrogante Israel.

Iran werkt niet mee aan een loze fotosessie Trump-Rouhani. Het gaat pas met de VS aan tafel als de sancties zijn opgeheven. Zo’n intrekking is lastig voor Trump: de overwinning gaat naar Iran, de VS lijdt een nederlaag en er onstaat het beeld dat alles wat hij Iran heeft aangedaan zinloos was. Trump’s politieke tegenstanders zullen hem in volle verkiezingstijd voor schut zetten. Trekt hij de sancties in, dan zal dat moeten gebeuren met een goed verhaal naar de publieke tribune. Ontstaat de perceptie dat zijn beleid heeft gefaald, dan kan hij zijn herverkiezing in 2020 wel vergeten.4

Voor Iran mag het hard tegen hard gaan. Het heeft gezien hoe Trump omgaat met de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un die over kernwapens beschikt. Ideologisch is Iran gekant tegen kernwapens. Maar blijft de VS Iran op de korrel nemen, dan kan het land wel eens kiezen voor zekerheid en uitgroeien tot een kernmogendheid tegen wil en dank, en was de JCPOA een maat voor niets.

1 Hoe weinig men begrijpt van Iran blijkt uit de manier waarop de New Yorker Zarif beschrijft: “… een raadsel; opgeleid in de VS, spreekt bijna perfect Engels, en toch blijft hij loyaal aan het revolutionaire regime in Iran.”
2 Dexter Filkins: ‘Rex Tillerson at the Breaking Point’, The New Yorker, 6 oktober 2017
3 Gareth Porter: ‘Why Evidence of Iran’s Role in Attack Doesn’t Matter’, The American Conservative, 19 september 2019
4 Elijah Magnier: ‘The US wants Iran to become a toothless shark’, 28 september 2019

Hoe Europa in het Iran-dossier zijn ruggengraat kan tonen

Velayat 94 Military exercise February 2016 in the Strait of Hormuz and northern Indian Ocean.Photo: Erfan Kouchari, Tasnim News Agency (Wikimedia Commons)


In het artikel ‘Wordt Europa een geopolitieke wereldspeler, of blijft het aan de leiband van de VS lopen?’ van 20 mei 2019 stelden we dat de EU haast moet maken met zich te onttrekken aan het Amerikaanse juk wil het op het wereldtoneel de boot niet missen. En in ‘Waarom Europa zich uit de NAVO moet terugtrekken’ was de boodschap: het wordt tijd dat Europa zich uit de NAVO terugtrekt en een eigen veiligheidsorganisatie sticht waarin ook plaats is voor Rusland. Beide artikelen verschenen ook op ‘De Wereld Morgen’, zie hier en hier.

Aansluitend legden we enkele academici de vraag voor: “Hoe beoordeelt u de draagwijdte van de paragrafen in het Verdrag van Lissabon over de relatie van de Unie met de NAVO, o.a. in art. 42? Heeft de Unie zich daarmee niet vastgeklonken aan Uncle Sam? Is een zelfstandig, centraal aangestuurd Europees leger dan niet een onmogelijkheid? Voor de Britse historicus John Laughland is de Europese integratie een door de VS gesteund project tegen de Koude Oorlog, ideologisch en institutioneel onlosmakelijk verbonden met de NAVO. In een opiniestuk zegt Laughland dat Europa in feite niets kan inbrengen tegen de Amerikaanse sancties tegen Iran.”

Heeft de EU zich vastgeklonken aan de VS?

Jonathan Holslag (VUB) vreest dat Laughland het grotendeels bij het rechte eind heeft, en vreest nog meer dat Europa niet meer cohesie zal vertonen. Het grootste euvel is dat Europa niet meer zelfstandig kan nadenken over haar belangen, aldus Holslag. Voor Hendrik Vos (UG) moet men het belang van art. 42 niet overschatten. Als de politieke wil er is om een onafhankelijke koers te varen, dan gebeurt dat. Momenteel is de EU daarover echter verdeeld. Maar PESCO [dat als doel heeft een gezamenlijk defensievermogen te ontwikkelen en deze beschikbaar te stellen voor militaire operaties van de EU] is voor Vos wel een signaal dat er beweging komt in de richting van meer onafhankelijkheid.

Tom Sauer (UvA) is niet blij met de verwijzing naar de NAVO in het Verdrag van Lissabon. De draagwijdte daarvan is echter beperkt: EU-acties moeten enkel sporen met de NAVO-verplichtingen. Wel lopen vandaag de Amerikaanse en Europese belangen steeds verder uit elkaar. De toekomst van de NAVO is daardoor allesbehalve verzekerd. Europese defensie-integratie zal zich verderzetten. Op termijn kan de NAVO voor Europa overbodig worden, als de VS er tevoren al niet is uitgestapt. Voor Sauer heeft Laughland wel een punt: het Europese mechanisme om de Amerikaanse sancties tegen Iran te omzeilen zal niet helpen. Dat toont nogmaals de zwakte van Europa op het wereldtoneel, en de noodzaak voor Europa om zich te distantiëren van dit Amerikaanse beleid.

Eerder bespraken we dit issue met David Criekemans (UvA), die meent dat de NAVO-verwijzing in art. 42 niet meer is dan een toegevoegd regeltje. De EU-veiligheidsgarantie is veel sterker dan die van de NAVO. Voor Criekemans, zelfverklaard koele minnaar van de NAVO, is daarmee de alliantie eigenlijk overbodig, maar een uitstap zal niet voor morgen zijn. Het ontbreekt aan een Europese strategische cultuur en aan militair-logistieke zaken. Bovendien wil niet elke lidstaat mee.

Geostrategisch blijft de EU gebonden aan de NAVO en daarmee aan Washington

Op grond van deze verklaringen van de academici kunnen we concluderen dat de NAVO-verwijzing in art. 42 misschien niet cruciaal is maar toch zal kunnen worden ingeroepen. Geostrategisch blijft de EU gebonden aan de NAVO en daarmee aan Washington dat in het bondgenootschap de zaken initieert en het laatste woord heeft. De verdeeldheid tussen de lidstaten en de vrees om Washington op de tenen te trappen kan hooguit leiden tot een versterkte samenwerking tussen de Europese legers, maar niet tot een zelfstandig, centraal aangestuurd Europees leger.

In een opgemerkt opiniestuk komt Harvard-politicoloog Stephen Walt tot dezelfde conclusies. Walt is niet optimistisch over de toekomst van de EU. Het VK vertrekt en de VS is openlijk vijandig. Herhaalde pogingen om in internationale vraagstukken een ​​ Europese stem te laten horen, of te komen tot een gemeenschappelijke Europese defensiemacht, hebben gefaald. Neem nu “het gebrek aan ruggengraat in de Europese reactie op de Amerikaanse dreiging om secundaire sancties op te leggen op handel met Iran”, aldus Walt, die ook wijst op interne Europese problemen als de anti-EU populisten en de onmacht van Brussel om eigenzinnige nationalisten als Viktor Orban van Hongarije of de Poolse regeringspartij ‘Recht en Rechtvaardigheid’ tot de orde te roepen.

Waar Stephen Walt geen blad voor de mond neemt schetst David Criekemans een ingetogener beeld. Dat beeld vergt toch wel enkele kanttekeningen. Anders dan “een grote olieproducent” is de VS vandaag energiezelfvoorzienend en heeft dus eigenlijk niets meer te zoeken in het Midden-Oosten. Iran kon tot regionale grootmacht uitgroeien door de Amerikaanse oorlogen in Irak en Afghanistan. Het Iraanse rakettenprogramma is puur defensief. Iran wordt omsingeld door Amerikaanse bases en tot de tanden bewapende buurlanden. Het land defensieve wapens ontzeggen is dus misdadig. En of Iran nu hervormingsgezind of ultraconservatief wordt bestuurd, feit is dat het land geen enkele (militaire) bedreiging vormt voor de VS, noch voor zijn buurlanden.

De Amerikaanse blokkade van Iran is een oorlogsdaad

De Amerikaanse blokkade van Iran is in het internationaal recht een oorlogsdaad. Iran legt zich daar niet bij neer. Het heeft geen boodschap aan Europees handengewring. Volgens de Britse professor Paul Rogers moet de beschadiging van olietankers druk zetten op de Iraanse klanten om hun olie-importen te hervatten. Tel daarbij de paramilitaire aanvallen op Amerikaanse trainingskampen in Irak, de Iraanse dreiging dat het zal reageren op de Amerikaanse uitstap uit de nucleaire deal, en je krijgt een beeld van een land dat niet berust maar aankondigt hoe een asymmetrische oorlog er kan uitzien, aldus Rogers.

Iran onderhandelt niet over de Amerikaanse belegering, maar zal die breken, onder het motto: “Als Iran geen olie door de Perzische Golf kan uitvoeren, zal geen enkel land dat kunnen”. Het kan een serie incidenten in de Golf laten gebeuren die het gemakkelijk kan ontkennen maar aanleiding zullen zijn voor internationale verzekeraars elke dekking van olietransport in het gebied op te schorten. Iran kan eenvoudig enkele olietankers tot zinken brengen om de Straat van Hormuz af te sluiten. Volgens Goldman Sachs kan dat de olieprijs opdrijven naar $1000 per vat, desastreus voor de wereldeconomie.

Slaapwandelen we naar een soennitisch-sjiitische confrontatie?

Criekemans vreest dat we naar een soennitisch-sjiitische confrontatie slaapwandelen en dat de internationale gemeenschap daar niets aan kan veranderen. Maar sektarisme is niet de belangrijkste oorzaak van de problemen in het Midden-Oosten. Volgens de Amerikaanse professor Juan Cole is het de geopolitieke context die conflicten een sektarisch tintje geeft, niet andersom.

Slaapwandelen naar een oorlog VS-Iran is wél te bestrijden: na China moeten Iran’s belangrijkste klanten India, Turkije, Japan en EU-lidstaten Italië, Spanje, Frankrijk en Griekenland ruggengraat tonen, de Amerikaanse dreiging negeren, hun olie-importen uit Iran hervatten en de VS laten zien hoe het zonder gezichtverlies kan loskomen uit de hoek waarin het zichzelf heeft gemanoeuvreerd. De VS zal het wel uit zijn hoofd laten al deze afnemers sancties op te leggen. Het alternatief is de gevolgen ondergaan van een uit de hand lopend militair conflict dat niet enkel het Midden-Oosten in vuur en vlam zet, maar China en Rusland in de strijd kan betrekken en daarmee mondiale proporties krijgen.

Ruggengraat loont.